برترین ذکر: سبحان الله، الحمد لله، لا اله الا الله

اذکار کوتاه با پاداش بزرگ، برای هر وقتی از روز.

۱ یک بار

لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ

ترجمه و منبع

از جابر رضی الله عنه روایت است که گفت: شنیدم که رسول الله صلی الله علیه وسلم می‌فرمود: «أَفْضَلُ الذِّكْرِ: لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ، وَأَفْضَلُ الدُّعَاءِ: الْحَمْدُ لِلهِ»: «بهترین ذکر: لا اله الا الله و بهترین دعا: الحمدلله است».

به روایت ترمذی و نسائی در «السنن الکبری» و ابن‌ماجه درجه: حسن است

شرح

پیامبر صلی الله علیه وسلم خبر می‌دهد که بهترین ذکر «لا اله الا الله» است به این معنا که: معبود به حقی جز الله نیست؛ و اینکه بهترین دعا، الحمدلله است؛ یعنی اعتراف به اینکه نعمت‌دهنده الله سبحانه وتعالی است که مستحق وصفِ کاملِ زیباست.

فواید

  • تشویق به ذکر بسیار الله با کلمهٔ توحید و خواندن او با حمد و ستایش.

خواندن در HadeethEnc.com

۲ یک بار

سُبْحَانَ اللَّهِ، وَالْحَمْدُ لِلَّهِ، وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، وَاللَّهُ أَكْبَرُ

ترجمه و منبع

از سَمُرة بن جندب ـ رضی الله عنه ـ روایت است که رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمودند: «أَحَبُّ الْكَلَامِ إِلَى اللهِ أَرْبَعٌ: سُبْحَانَ اللهِ، وَالْحَمْدُ لِلهِ، وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ، وَاللهُ أَكْبَرُ، لَا يَضُرُّكَ بِأَيِّهِنَّ بَدَأْتَ»: «محبوب‌ترین سخن نزد الله چهار سخن است: «سبحان الله، والحمدلله، ولا اله الا الله، والله اکبر» اینکه با کدام شروع کنی، زیانی به تو نمی‌رساند».

به روایت مسلم درجه: صحیح است

شرح

پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ بیان داشته که محبوب‌ترین سخن نزد الله تعالی چهار سخن است:

سبحان الله: یعنی پاک شمردن الله از هرگونه نقص.

و الحمدلله: یعنی توصیف الله به کمال تام به همراه محبت و بزرگداشت او.

و لا اله الا الله: یعنی معبود به حقی جز الله نیست.

و الله اکبر: یعنی الله گرامی‌تر و بزرگ‌تر و عزیزتر از هر چیزی است.

و اینکه فضل آن و حصول ثوابش به هنگام ذکر آنها وابسته به رعایت این ترتیب نیست.

فواید

  • آسانی شریعت، چنانکه آغاز کردن با هریک از این سخنان ایرادی ندارد.

خواندن در HadeethEnc.com

۳ یک بار

سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ، سُبْحَانَ اللَّهِ الْعَظِيمِ

ترجمه و منبع

از ابوهریره ـ رضی الله عنه ـ روایت است که پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمودند: «كَلِمَتَانِ خَفِيفَتَانِ عَلَى اللِّسَانِ، ثَقِيلَتَانِ فِي الْمِيزَانِ، حَبِيبَتَانِ إِلَى الرَّحْمَنِ: سُبْحَانَ اللهِ الْعَظِيمِ، سُبْحَانَ اللهِ وَبِحَمْدِهِ»: «دو سخن است که بر زبان سبک است و در میزان سنگین و نزد پروردگار رحمان محبوب: سبحان الله وبحمده، سبحان الله العظیم».

بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارند درجه: صحیح است

شرح

پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ از دو سخن خبر می‌دهد که انسان بی هیچ مشقتی و در هر حال می‌تواند به زبان بیاورد، اما پاداش آنها در میزان بس بزرگ است و پروردگار مهربان آن دو را دوست دارد:

سبحان الله العظیم، سبحان الله وبحمده؛ زیرا این دو سخن دربردارنده‌ی توصیف الله به عظمت و بزرگی و کمال و تنزیه او تبارک وتعالی از نقایص است.

فواید

  • بزرگترین ذکر، ذکری است که تنزیه الله و ثنای او را در خود داشته باشد.
  • بیان وسعت رحمت الله نسبت به بندگانش، چرا که او در برابر کار کم، پاداش بسیار می‌دهد.

خواندن در HadeethEnc.com

۴ یک بار

سُبْحَانَ اللَّهِ، وَالْحَمْدُ لِلَّهِ، وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، وَاللَّهُ أَكْبَرُ

ترجمه و منبع

از ابوهریره ـ رضی الله عنه ـ روایت است که گفت: رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمود: «لَأَنْ أَقُولَ: سُبْحَانَ اللهِ، وَالْحَمْدُ لِلهِ، وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ، وَاللهُ أَكْبَرُ، أَحَبُّ إِلَيَّ مِمَّا طَلَعَتْ عَلَيْهِ الشَّمْسُ»: «اینکه بگویم: «سُبْحَانَ اللهِ، وَالْحَمْدُ لِلهِ، وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ، وَاللهُ أَكْبَرُ» برایم از هرچه خورشید بر آن طلوع کرده محبوب‌تر است».

به روایت مسلم درجه: صحیح است

شرح

پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ خبر داده که ذکر الله با این کلماتِ بسیار بزرگ، بهتر از دنیا و مافی‌هاست؛ و این کلمات عبارتند از:

«سُبحان الله» پاک و منزه دانستن الله از هر عیب و نقص است.

«الحمدُلله»: ثنا و ستایش الله متعال با صفات کمال توام با محبت و بزرگداشت است.

«لا اله الا الله»: معبود به حقی نیست جز الله.

«اللهُ اکبر»: الله بزرگ‌تر و جلیل‌تر از هر چیزی است.

فواید

  • تشویق به ذکر الله و اینکه ذکر الله محبوب‌تر از هر چیزی است که خورشید بر آن طلوع کرده است.
  • ترغیب به ذکر زیاد، به سبب اجر و فضل آن.
  • کالای دنیا اندک است و شهوت‌های آن موقتی و از بین رفتنی.

خواندن در HadeethEnc.com

۵ ۱۰۰ بار

سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ

ترجمه و منبع

از ابوهریره ـ رضی الله عنه ـ روایت است که رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمودند: «مَنْ قَالَ: سُبْحَانَ اللهِ وَبِحَمْدِهِ، فِي يَوْمٍ مِائَةَ مَرَّةٍ، حُطَّتْ خَطَايَاهُ وَإِنْ كَانَتْ مِثْلَ زَبَدِ الْبَحْرِ»: «هرکس در روز صد بار «سُبْحَانَ اللَّهِ وَبِحَمْدِهِ» بگوید، گناهانش پاک می‌شود، اگرچه مانند كف دريا باشد».

بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارند درجه: صحیح است

شرح

پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ خبر می‌دهد که هرکس در روز صد بار «سبحان الله وبحمده» بگوید، گناهانش پاک شده و بخشیده می‌شود، حتی اگر به اندازه کف سفیدی که هنگام موج و طوفان بر روی دریا ظاهر می‌شود، زیاد باشد.

فواید

  • این اجر برای کسی حاصل می‌شود که این ذکر را به صورت پی در پی یا پراکنده در روز بگوید.
  • تسبیح یعنی: پاک شمردن الله از هرگونه نقص؛ و حمد یعنی: توصیف او به کمال همراه با محبت و بزرگداشت.
  • منظور از این حدیث پاک شدن گناهان صغیره است، اما برای گناهان کبیره باید توبه صورت بگیرد.

خواندن در HadeethEnc.com

۶ یک بار

سُبْحَانَ اللَّهِ الْعَظِيمِ وَبِحَمْدِهِ

ترجمه و منبع

از جابر رضی الله عنه از پیامبر صلی الله علیه و سلم روایت است که فرمودند: «مَنْ قَالَ: سُبْحَانَ اللَّهِ الْعَظِيمِ وَبِحَمْدِهِ، غُرِسَتْ لَهُ نَخْلَةٌ فِي الْجَنَّةِ». یعنی: «هر کس بگوید: سُبْحَانَ اللَّهِ الْعَظِيمِ وَبِحَمْدِهِ (الله بزرگ پاک و منزه است و با ستایش او [او را تسبیح می‌گویم])، برایش نخلی در بهشت کاشته می‌شود».

به روایت ترمذی درجه: صحیح است

شرح

پیامبر صلی الله علیه و سلم خبر داده‌اند که هر کس بگوید: «سُبْحَانَ اللهِ» (الله پاک و منزه است) و او را منزه می‌دانم «الْعَظِيمِ» (بزرگ) در ذات، صفات و افعالش «وَبِحَمْدِهِ» (و با ستایش او) همراه با افزودن اوصاف کمال برای او سبحانه؛ در برابر هر باری که آن را بگوید، نخلی در سرزمین بهشت برایش کاشته می‌شود.

فواید

  • تشویق به بسیار یاد کردن الله متعال، و از جملهٔ آن: تسبیح همراه با تحمید (ستایش) است.
  • بهشت وسیع است، و نهال‌های آن تسبیح و تحمید است، و این فضلی از سوی خداوند متعال و نعمتی از جانب اوست.
  • در حدیث، از نخل به شکل ویژه یاد شده است و این به دلیل منافع فراوان و میوهٔ نیکوی این درخت است. به همین دلیل خداوند متعال در قرآن، مثال مؤمن و ایمانش را به آن زده است.

خواندن در HadeethEnc.com

۷ یک بار

لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، اللهُ أَكْبَرُ كَبِيرًا، وَالْحَمْدُ لِلَّهِ كَثِيرًا، سُبْحَانَ اللهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ، لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللهِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ

ترجمه و منبع

از سعد ـ رضی الله عنه ـ روایت است که گفت: بادیه‌نشینی نزد رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ آمد و گفت: سخنی را به من یاد بده تا آن را بگویم. فرمود: «بگو: لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، اللهُ أَكْبَرُ كَبِيرًا، وَالْحَمْدُ لِلَّهِ كَثِيرًا، سُبْحَانَ اللهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ، لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللهِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ» (معبود به حقی نیست جز الله که یگانه و بی‌شریک است، الله بزرگ‌تر است و ستایش بسیار او را می‌گویم، ستایش مخصوص الله، پروردگار جهانیان است، نیرو و توانی نیست مگر از سوی اللهِ عزیزِ حکیم) وی گفت: این‌ها برای پروردگارم است، برای خودم چه؟ فرمود: «بگو: اللهُمَّ اغْفِرْ لِي وَارْحَمْنِي وَاهْدِنِي وَارْزُقْنِي»: (بارالها مرا بیامرز و مورد رحمت قرار ده و هدایت کن و روزی ده).

به روایت مسلم درجه: صحیح است

شرح

مردی از ساکنان بادیه از رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ می‌خواهد که به او ذکری بیاموزد که آن را بگوید، پس رسول خدا ـ علیه الصلاة والسلام ـ فرمودند: بگو: «لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ»؛ ایشان از گواهی دادن به توحید آغاز کردند که به این معناست: معبود به حقی جز الله نیست که یگانه و بی‌شریک است. «اللهُ أَكْبَرُ كَبِيرًا» یعنی: الله از هر چیزی بزرگ‌تر است، «وَالْحَمْدُ لِلَّهِ كَثِيرًا» یعنی: ستایشی بسیار شایستهٔ الله است، برای صفاتش و افعالش و نعمت‌هایش که بی‌شمارند. «سُبْحَانَ اللهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ» یعنی: از هر گونه نقصی مبرا و پاک است، «لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللهِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ» یعنی: نمی‌توان از حالی به حالی متحول شد جز با یاری و توفیق الله. پس آن مرد گفت: این سخنان برای ذکر و بزرگداشت پروردگار من است، دعایی که برای خود من باشد چیست؟ ایشان ـ علیه الصلاة والسلام ـ فرمودند: بگو: «اللهُمَّ اغْفِرْ لِي» یعنی مرا با محو گناهان و پوشاندن‌شان، بیامرز. «وَارْحَمْنِي» یعنی با رساندن منافع و مصالح دینی و دنیوی به من، مورد رحمتم قرار ده. «وَاهْدِنِي» مرا به سوی بهترین حالات و به راه راست هدایت کن. «وَارْزُقْنِي» مال حلال و سلامتی و هر خیر و عافیتی را روزی من بگردان.

فواید

  • تشویق به ذکر الله با تهلیل و تکبیر و تحمید و تسبیح.
  • مستحب بودن ذکر الله و ثنای بر او پیش از دعا.
  • استحباب اینکه انسان با بهترین دعاها و دعاهای ماثوری که جامع خیر دنیا و آخرت است، دعا کند و می‌تواند هر دعایی که می‌خواهد بخواند.
  • برای بنده شایسته است که به آموزش هر آنچه به سود دنیا و آخرت اوست توجه نشان دهد.
  • تشویق به درخواست مغفرت و رحمت و روزی که دربردارنده‌ی همه‌ی خیر و خوبی‌هاست.
  • دلسوزی ایشان ـ صلی الله علیه وسلم ـ نسبت به آموزش اموری به امتش که برای آنها سودمند و مفید است.
  • رحمت پس از مغفرت ذکر شده تا پاکسازی آن را کامل کند، زیرا مغفرت به معنای پوشاندن و محو گناهان و دور نمودن انسان از دوزخ است و رحمت یعنی رساندن خیر و خوبی به او و وارد شدنش به بهشت؛ و این همان پیروزی بزرگ است.

خواندن در HadeethEnc.com

۸ یک بار

رَضِيتُ بِاللَّهِ رَبَّاً، وَبِالْإِسْلَامِ دِيناً، وَبِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَبِيّاً

ترجمه و منبع

از ابوسعید خُدری رضی الله عنه روایت است که رسول خدا صلی الله علیه و سلم فرمودند: «مَنْ قَالَ: رَضِيتُ بِاللَّهِ رَبًّا، وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا، وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولًا، وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ». یعنی: «هر کس بگوید: به الله به عنوان پروردگار، و به اسلام به عنوان دین، و به محمد به عنوان پیامبر راضی شدم، بهشت بر او واجب می‌شود».

به روایت ابوداوود درجه: صحیح است

شرح

پیامبر صلی الله علیه و سلم خبر داده‌اند که هر کس بگوید: «رَضِيتُ بِاللَّهِ رَبًّا» (به الله به عنوان پروردگار راضی شدم) و معبود، پرورش‌دهنده، مالک، سرور و اصلاح‌گر، «وَبِالْإِسْلَامِ» (و به اسلام) با همهٔ احکامش از اوامر و نواهی «دِينًا» (به عنوان دین) و آیین و شریعت، از روی اعتقاد و فرمانبرداری، «وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولًا» (و به محمد به عنوان فرستاده) و پیامبر؛ با همهٔ آنچه با آن فرستاده شده و به ما ابلاغ کرده است، [کسی که چنین بگوید] بهشت بر او واجب می‌شود.

فواید

  • تشویق به گفتن این دعا، و بیان ثوابی که بر آن مترتب است.
  • راضی بودن به الله به عنوان پروردگار، متضمن این است که انسان جز او را نپرستد.
  • راضی بودن به محمد صلی الله علیه و سلم به عنوان پیامبر و فرستاده، متضمن طاعت از ایشان علیه الصلاة والسلام و فرمانبرداری در برابر سنتشان است.
  • راضی بودن به اسلام به عنوان دین، راضی بودن به آن چیزی است که خداوند برای بندگانش برگزیده است.
  • مستحب بودن گفتن این دعا نزد شهادتین پس از شنیدن اذان، همان‌طور که در روایات دیگر آمده است.
  • و در حدیثی دیگر، مستحب بودنِ [گفتنِ] این دعا به هنگام صبح و شام آمده است.

خواندن در HadeethEnc.com

۹ یک بار

يَا ذَا الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ

ترجمه و منبع

از انس رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «ألِظُّوا بـ (يَاذا الجَلاَلِ والإكْرامِ)»: «يَا ذا الجَلاَلِ والإكْرامِ را زیاد بگوييد».

به روایت ترمذی - به روایت نسائی - به روایت احمد درجه: صحیح است

شرح

در این حدیث امر «ألِظُّوا» به معنای زیاد خواندن این دعا می باشد؛ به این معنا که همیشه در دعا این جمله را بخوانید و همواره بر سر زبان داشته باشید؛ و شامل اسمی از اسامی الله است که گفته شده اسم اعظم می باشد چون جامع همه ی صفات ربوبیت و الوهیت می باشد.

خواندن در HadeethEnc.com

۱۰

ترجمه و منبع

از ابوسعيد خدری و ابوهريره رضی الله عنهما روایت است که گواهی داده اند رسول الله صلى الله عليه وسلم فرموده است: «مَنْ قَالَ: لا إلهَ إِلا اللهُ وَاللهُ أكْبَرُ، صَدَّقَهُ رَبُّهُ، فَقَالَ: لا إلهَ إِلا أنَا وأنَا أكْبَرُ. وَإِذَا قَالَ: لا إلهَ إِلا اللهُ وَحدَهُ لا شَرِيكَ لَهُ، قَالَ: يقول: لا إلهَ إلا أنَا وَحْدِي لا شَريكَ لِي. وَإِذَا قَالَ: لا إلهَ إِلا اللهُ لَهُ المُلْكُ وَلَهُ الحَمْدُ، قَالَ: لا إلهَ إِلا أنَا، لِيَ المُلْكُ وَلِيَ الحَمْدُ. وَإِذَا قَالَ: لا إله إِلا اللهُ وَلا حَوْلَ وَلا قُوَّةَ إِلا باللهِ، قَالَ: لا إلهَ إِلا أنَا وَلا حَوْلَ وَلا قُوَّةَ إِلا بي»: «هرکس بگويد: "لا إلهَ إِلا اللهُ وَاللهُ أكْبَرُ" پروردگارش او را تصديق می کند و می فرمايد: معبود بر حقی جز من نيست و من بزرگ ترينم. و آنگاه که بنده می گويد: "لا إلهَ إِلا اللهُ وَحدَهُ لا شَرِيكَ لَهُ" الله متعال می فرمايد: معبود بر حقی جز من وجود ندارد و من يکتا هستم و شريکی ندارم. و هنگامی که - بنده - می گويد: "لا إلهَ إِلا اللهُ لَهُ المُلْكُ وَلَهُ الحَمْدُ" الله متعال می فرمايد: معبود بر حقی جز من وجود ندارد؛ فرمانروايی و ستايش، از آنِ من است. و چون - بنده - می گويد: "لا إله إِلا اللهُ وَلا حَوْلَ وَلا قُوَّةَ إِلا باللهِ" الله متعال می فرمايد: معبود راستينی جز من نيست؛ هيچ بازدارنده ای (از گناه) و هيچ نيرويی (برای اطاعت) جز به خواست و توفيقِ من وجود ندارد». و رسول الله صلى الله عليه وسلم می فرمود: «مَنْ قَالَهَا في مَرَضِهِ ثُمَّ مَاتَ لَمْ تَطْعَمْهُ النَّارُ»: «هرکس در بيماری اش اين را بگويد و سپس بميرد، طعمه ی آتش (دوزخ) نمی شود».

به روایت ابن ماجه - به روایت ترمذی درجه: صحیح است

شرح

از ابوهریره و ابوسعید خدری رضی الله عنهما از رسول الله صلی الله علیه وسلم روایت است که وقتی بنده می گوید: «لا إله إلا الله، الله أكبر» الله متعال بنده اش را تصدیق می کند و می فرماید: معبود بر حقی جز من نیست و من بزرگترینم. و چون بنده می گوید: «الله أكبر ولا حول ولا قوة إلا بالله» همچنین او را تصدیق می کند. و چون کسی این اذکار را بخواند و سپس بمیرد، طعمه ی آتش نمی شود. به این معنا که ذکر مذکور از اسباب تحریم انسان بر آتش می باشد، بنابراین شایسته است که این ذکر را حفظ کنیم و در بیماری به کثرت آن را بخوانیم تا خاتمه ی ما به خیر و خوبی باشد ان شاء الله.

خواندن در HadeethEnc.com

۱۱

ترجمه و منبع

از ابوسعید خدری رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «الْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ، لَا إلَهَ إلَّا اللَّهُ، وَسُبْحَانَ اللَّهِ، وَاَللَّهُ أَكْبَرُ، وَالْحَمْدُ لِلَّهِ، وَلَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إلَّا بِاَللَّهِ»: «کارهایِ نیکِ پایدار عبارتند از: لا اله الا الله و سبحان الله و الله اکبر و الحمدلله و لا حول ولاقوة الا بالله».

به روایت ابن حبان - به روایت حاکم - به روایت نسائی درجه: با شواهدش صحیح است

شرح

این حدیث دلیلی بر فضل این ذکر با این صیغه است؛ زیرا دربردارنده ی معانی تسبیح و تعظیم الله متعال و حمد و ستایش او به سبب افعالش می باشد؛ چنانکه بنده هیچ حرکت و توان و تصرفی جز بر مبنای اراده و مشیت الهی ندارد؛ توانی در دفع شر و قدرت و نیرویی برای کسب خیر ندارد مگر با تکیه بر الله متعال و اراده و مشیت او؛ این کلمات با این معانی گسترده، از جمله مواردی هستند که بعد از مرگ مومن اثرشان باقی می ماند و برای او سودمند خواهند بود.

خواندن در HadeethEnc.com

۱۲

ترجمه و منبع

از ابومالک اشعری رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «الطُّهُورُ شَطْرُ الْإِيمَانِ، وَالْحَمْدُ لِلهِ تَمْلَأُ الْمِيزَانَ، وَسُبْحَانَ اللهِ وَالْحَمْدُ لِلهِ تَمْلَآنِ -أَوْ تَمْلَأُ- مَا بَيْنَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالصَّلَاةُ نُورٌ، وَالصَّدَقَةُ بُرْهَانٌ، وَالصَّبْرُ ضِيَاءٌ، وَالْقُرْآنُ حُجَّةٌ لَكَ أَوْ عَلَيْكَ، كُلُّ النَّاسِ يَغْدُو، فَبَايِعٌ نَفْسَهُ فَمُعْتِقُهَا أَوْ مُوبِقُهَا»: «پاکی [به وسیله‌ی وضو و غسل] نصف ایمان است و الحمدلله ترازو را پر می‌کند و سبحان الله والحمدلله ما بین آسمان‌ها و زمین را پر می‌کنند و نماز نور است و صدقه برهان است و صبر روشنایی است و قرآن یا حجتی است برای تو یا علیه تو. همهٔ مردم صبح [از خانه] بیرون می‌روند [و به کارهای مختلف خود می‌پردازند و] درباره‌ی خويشتن داد و ستد می‌کنند؛ پس برخی خود را [با انجام نيکی، از عذاب] رها می‌نمايند و عده‌ای‌ خود را [با انجام بدی] به هلاکت می‌رسانند».

به روایت مسلم درجه: صحیح است

شرح

پیامبر صلی الله علیه وسلم خبر می‌دهد که پاکی ظاهر با وضو و غسل است که شرط صحت نماز است. و اینکه گفتن «الحمدلله» ترازو [ی اعمال] را پر می‌کند که به معنای ثنا و ستایش او سبحانه وتعالی است؛ و توصیف او به صفات کمال. این ثنا را در روز قیامت وزن می‌کنند و [از سنگینی‌اش] ترازوی اعمال را پر می‌کند. و اینکه گفتن «سبحان الله والحمدلله» یعنی مبرا دانستن الله از هرگونه نقص و توصیف او به کمال تام چنانکه شایستهٔ جلال اوست، به همراه محبت و بزرگداشت او، مابین آسمان‌ها و زمین را پر می‌کند. و اینکه «نماز نور است»؛ نوری در دل بنده و در چهره‌اش و در قبرش و در هنگام رستاخیز در روز محشر. و اینکه «صدقه برهان است» و دلیلی است بر درستی ایمان مؤمن و تفاوت او با منافق که از صدقه دادن خودداری می‌کند زیرا به آنچه در برابر صدقه وعده داده شده، باور ندارد. و اینکه «صبر روشنایی است» - و صبر یعنی نگه داشتن نفس از جزع و فزع و ناخشنودی - نوری است که حرارت و داغی به همراه دارد، همانند روشنایی خورشید؛ زیرا دشوار است و نیازمند مجاهدهٔ نفس و نگه داشتن آن از مواردی می‌باشد که به آنها میل دارد؛ و صاحب آن همواره بر روشنایی و هدایت است و در مسیر درست حرکت می‌کند. منظور صبر بر طاعت الله و نافرمانی نکردن از او و صبر بر مصیبت‌ها و انواع ناخوشی‌های دنیاست. و اینکه «قرآن حجتی است برای توست» اگر آن را تلاوت نموده و به آن عمل کنی؛ یا «حجتی است علیه تو» اگر آن را ترک نموده و به آن عمل نکرده و آن را نخوانی. سپس رسول خدا صلی الله علیه وسلم خبر می‌دهد که همهٔ مردم تلاش می‌کنند و به هر سو می‌روند و از خواب برمی‌خیزند و از خانه‌های‌شان بیرون می‌روند تا کارهای گوناگون‌شان را انجام دهند، برخی از آنها در مسیر طاعت و بندگی الله حرکت می‌کنند و به این ترتیب خود را از آتش دوزخ آزاد می‌کنند و برخی از این مسیر منحرف می‌شوند و در گناهان و نافرمانی‌ها گرفتار می‌شوند و به این ترتیب با افتادن در دوزخ خود را هلاک می‌سازند.

فواید

  • طهارت بر دو نوع است: طهارت ظاهر که با وضو و غسل امکان‌پذیر است و طهارت درون که با توحید و ایمان و عمل صالح ممکن است.
  • اهمیت محافظت بر نماز، زیرا نوری برای بنده در دنیا و روز قیامت است.
  • صدقه دلیلی است بر درستی ایمان.
  • اهمیت عمل به قرآن و تصدیق آن، تا آنکه حجتی برای انسان باشد نه علیه او.
  • نفس را اگر با طاعت مشغول نسازی تو را با گناه مشغول می‌دارد.
  • هر انسانی ناگزیر باید تلاش کند؛ حال یا خودش را با انجام طاعات آزاد می‌سازد یا با معصیت و نافرمانی هلاک می‌کند.
  • صبر نیازمند تحمل و احتساب [اجر] است و با مشقت همراه است.

خواندن در HadeethEnc.com

۱۳

ترجمه و منبع

از ابن مسعود رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «لَقِيتُ إِبْرَاهِيمَ لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِي فَقَالَ: يَا مُحَمَّدُ، أَقْرِئْ أُمَّتَكَ مِنِّي السَّلاَمَ، وَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ الجَنَّةَ طَيِّبَةُ التُّرْبَةِ عَذْبَةُ الْمَاءِ، وَأَنَّهَا قِيعَانٌ، وَأَنَّ غِرَاسَهَا سُبْحَانَ اللهِ وَالحَمْدُ لِلَّهِ وَلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ»: «شب اسرا ابراهیم را ملاقات کردم که گفت: ای محمد، سلام مرا به امت خود برسان و به آنان خبر بده که خاک بهشت نیکوست و آبش گواراست و یک‌‌دست و بی‌درخت است و کاشتن درخت آن با سبحان الله و الحمدلله و لا اله الا الله و الله اکبر است».

به روایت ترمذی درجه: با شواهدش حسن است

شرح

پیامبر صلی الله علیه وسلم خبر داده‌ که در شب اسراء و معراج ابراهیم خلیل علیه السلام را ملاقت کرده‌ است که ابراهیم خطاب به ایشان فرموده‌ است: ای محمد، از جانب من به امت خود سلام برسان و آگاه‌شان کن که خاک بهشت نیکوست و آبش شیرین است و شور نیست و بهشت وسیع است و بی‌درخت؛ و کاشت درختان آن سخنان پاک است که همان باقیات صالحات هستند: یعنی: سُبْحَانَ اللهِ، وَالحَمْدُ لِلَّهِ، وَلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، وَاللَّهُ أَكْبَرُ، که هرگاه مسلمان آنها را بگوید و تکرار کند، برای او درختی در بهشت کاشته می‌شود.

فواید

  • تشویق به مداومتِ ذکر برای کاشته شدن درختان بیشتر در بهشت.
  • فضل و برتری امت اسلامی؛ چنانکه ابراهیم علیه السلام به آنان سلام می‌رساند.
  • تشویق امت محمد صلی الله علیه وسلم توسط ابراهیم علیه السلام به ذکر بیشتر الله تعالی.
  • طیبی می‌گوید: «بهشت قیعان (صاف و بی‌درخت) است، سپس الله تعالی با فضل خود بر حسب اعمال مردم، در آن درختان و کاخ‌هایی به وجود آورده است و به هر عاملی برحسب عملش [از درختان و کاخ‌ها] اختصاص می‌یابد. سپس از آنجا که حق تعالی او را به سوی عملی که برایش خلق نموده، هدایت کرد تا ثواب آن را به دست آورد، وی را همچون کشت‌کننده‌ی آن درختان قرار داده است.

خواندن در HadeethEnc.com

۱۴

ترجمه و منبع

از ابوهُریره رضی الله عنه روایت است که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمود: «مَا جَلَسَ قَوْمٌ مَجْلِسًا لَمْ يَذْكُرُوا اللَّهَ فِيهِ وَلَمْ يُصَلُّوا عَلَى نَبِيِّهِمْ إِلَّا كَانَ عَلَيْهِمْ تِرَةً، فَإِنْ شَاءَ عَذَّبَهُمْ وَإِنْ شَاءَ غَفَرَ لَهُمْ». یعنی: «هیچ گروهی در مجلسی ننشینند که در آن خدا را یاد نکنند و بر پیامبرشان درود نفرستند، مگر آنکه آن [مجلس] مایهٔ حسرت و پشیمانی برایشان خواهد بود؛ پس اگر [خدا] بخواهد، آنان را عذاب می‌دهد و اگر بخواهد، آنان را می‌آمرزد».

به روایت ابوداوود و ترمذی و نسائی در «السنن الکبری» درجه: صحیح است

شرح

پیامبر صلی الله علیه و سلم نسبت به غفلت از یاد خدا هشدار داده‌اند، و اینکه هیچ گروهی در مجلسی ننشینند و در آن خداوند متعال را یاد نکنند و بر رسولش صلی الله علیه و سلم درود نفرستند، مگر آنکه آن مجلس در روز قیامت برایشان مایهٔ حسرت، پشیمانی، خسران و نقصان خواهد بود. پس اگر [خدا] بخواهد، آنان را به خاطر گناهان گذشته و کوتاهی‌های بعدی‌شان عذاب می‌دهد، و اگر بخواهد، از روی فضل و رحمتش آنان را می‌آمرزد.

فواید

  • تشویق به ذکر و بیان فضیلت آن.
  • فضیلت مجالسی که در آن یاد خداوند متعال و یاد رسولش صلی الله علیه و سلم باشد، و اینکه مجالسی که در آن چنین [یادی] نباشد، در روز قیامت برای اهلش، مجالس شومی خواهد بود.
  • این هشدار دربارهٔ غافل شدن از یاد الله صرفا محدود به مجالس نیست، بلکه غیر آن را نیز در بر می‌گیرد. نووی می‌گوید: برای کسی که در جایی نشسته مکروه است که پیش از یاد کردن الله از آنجا برخیزد.
  • آنچه از هشدار نسبت به غفلت از یاد خدا ذکر شد، تنها به مجالس محدود نمی‌شود، بلکه شامل غیر آن نیز می‌گردد. نووی گفته است: برای کسی که در مکانی می‌نشیند، مکروه است که قبل از یاد کردن خداوند متعال در آنجا، آن مکان را ترک کند.
  • این هشدار در صورتی است که غفلت با انجام کارهای مباح صورت بگیرد؛ چگونه است مجالسی که در آن حرام‌هایی مانند غیبت و نمامی رخ می‌دهد؟!

خواندن در HadeethEnc.com

پرسش‌ها

در این صفحه چه چیزی هست؟

برترین ذکر: هر کدام به عربی، با ترجمه، حدیثی که از آن آمده، درجه و شرح آن.

ترجمه‌ها از کجا آمده‌اند؟

از HadeethEnc.com، دانشنامه احادیث نبوی ترجمه‌شده. هر حدیث دقیقاً همان‌گونه که آن‌ها منتشر کرده‌اند، با منبع و درجه‌اش و پیوند به اصل آن نمایش داده می‌شود.

شمارنده چگونه کار می‌کند؟

روی شمارنده زیر هر ذکر ضربه بزنید تا تا صفر شمرده شود. این شمارنده فقط در همین صفحه است و چیزی ذخیره نمی‌شود.

آیا می‌توانم یادآوری روزانه داشته باشم؟

بله. اپلیکیشن رایگان قبس برای اندروید هر روز اذکار صبحگاهی و شامگاهی را به شما یادآوری می‌کند و همین شمارنده را دارد.