Dua ne zaman kabul olur? Vakitleri ve sebepleri

Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- kulun Rabbine en yakın olduğu anın secdedeki anı olduğunu haber vermiştir. Çünkü namaz kılan kişi secde ederken Yüce Allah'a boyun eğerek, itaat ederek ve tevazu göstererek bedenindeki en değerli yerini yere koyar.

Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem- secdede çokça dua etmeyi emretmiştir. Secdede sözlü ve fiili olarak boyun eğmek bir arada bulunmaktadır.

Faydaları

• İtaatler, kulun Allah Teâlâ'ya yakınlığını artırır.
• Secde esnasında çokça dua edilmesi müstehaptır. Çünkü secde dualara icabet edildiği yerlerdendir.

HadeethEnc.com üzerinde okuyun

Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem- gecenin son üçte birinde Rabbimiz Subhânehû ve Teâlâ'nın kula en yakın olduğunu bildirmektedir. Ey Mümin! Eğer bu vakitte ibadet eden, namaz kılan, zikreden ve tövbe eden kimselerden olma fırsatına erişir ve bunu başarabilirsen, bu anı değerlendirmen ve bu konuda gayret göstermen gerekir.

Faydaları

• Müslüman gecenin sonunda Allah'ı zikretmeye teşvik edilmiştir.
• Zikir, dua ve namaz için vakitlerin birbirine göre üstünlük dereceleri vardır.
• Mîrek şöyle dedi: "Rabbin kula en yakın olduğu an" ifadesi ile "Kulun Rabbine en yakın olduğu an secde hâlidir" ifadesi arasındaki fark şudur: Burada (birinci ifade) Rabb'in kula en yakın olduğu zaman dilimi olan gecenin ortası açıklanmaktadır. Diğerinde ise, kulun Rabbine en yakın olduğu hâl olan secde hâli belirtilmektedir.

HadeethEnc.com üzerinde okuyun

Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- ezan ile kamet arasındaki yapılan duanın faziletini açıklamış, bu duanın geri çevrilmediğini ve kabul edilmeye son derece layık olduğunu bildirmiştir. Bu vakitte Allah’a dua ediniz.

Faydaları

• Bu vakitte dua etmenin fazileti ifade edilmiştir.
• Eğer dua eden kişi, dua adabına sahipse, duanın yapıldığı faziletli mekân ve vakitleri gözetir; Allah’a isyandan uzak durur; şüpheli ve sakıncalı işlere düşmekten kendini korur ve Allah hakkında hüsn-ü zan beslerse, Allah’ın izniyle duasının kabul edilmesi umulur.
• Münâvî -rahimehullah- duanın kabulü hakkında şöyle demiştir: Yani duanın şartları, rükünleri ve adabını bir araya getirdikten sonra (dua kabul edilir). Eğer bunlardan herhangi biri eksik kalırsa, kişi kendisinden başkasını kınamamalıdır.
• Duanın kabul edilmesi: Ya onun duası en kısa zamanda kabul edilir ya da duada istediğine benzer bir kötülük kendisinden uzaklaştırılır yahut da ahirette onun için saklanır. Bu, Allah'ın hikmeti ve merhameti gereğidir.

HadeethEnc.com üzerinde okuyun

Bu hadiste Allah yolunda yapılan cihadın fazileti beyan olunmaktadır. Mücahidin savaş sırasında yaptığı duaya icabet olunmaktadır. Ayrıca ezanın faziletine işaret edilmektedir. Yüce Allah ezanın başlamasından bitişine dek kulunun yaptığı duaya icabet eder.

HadeethEnc.com üzerinde okuyun

Şüphesiz ki Allah üç sınıf insanın şu üç duasına icabet eder. Mazlumun duası, mazlum olan zulüm görmüş kâfir dahi olsa, sonra da Allah’a dua etmiş olsa muhakkak ki Allah onun duasına icabet eder. Yolculuk esnasında Allah’a dua eden yolcunun duası, babanın duası, anne ya da baba olması aynıdır.Oğluna hayır dua etmesiyahut beddua etmesi aynıdır.

HadeethEnc.com üzerinde okuyun

Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- bir Müslümanın din kardeşi için onun bulunmadığı bir ortamda yaptığı duanın kabul edilmeye layık olduğunu haber vermiştir. Çünkü bu, ihlâsın en açık göstergelerindendir. Dua eden kimsenin başucunda görevli bir melek bulunur. O, din kardeşi için her hayır duası ettiğinde, görevli melek: “Âmin! Sana da kardeşin için istediğin şeyin bir benzeri verilsin.” diye dua eder.

Faydaları

• Müminler, en azından birbirlerine dua ederek de olsa, birbirlerine iyilik yapmaya teşvik edilmişlerdir.
• Gıyabında (arkasından) yapılan dua, imanın ve kardeşliğin samimiyetinin açık bir göstergesidir.
• Duanın, din kardeşinin gıyabında yapılmasının özellikle belirtilmesi, bunun ihlâsı ve kalbin huzurunu daha güçlü şekilde gerçekleştirmesinden dolayıdır.
• "Duaların kabul olma sebeplerinden biri de, bir Müslümanın kardeşinin gıyabında onun için dua etmesidir.
• İmam Nevevî -rahimehullah- şöyle demiştir: Bir Müslümanın din kardeşi için gıyabında dua etmesinin fazileti bu hadiste açıkça görülmektedir. Bir kimse, Müslümanlardan bir topluluk için dua ederse bu fazilete erişir. Hatta bütün Müslümanlar için dua ederse de, zâhiren yine bu fazileti elde eder. Selef âlimlerinden bazıları, kendileri için dua etmek istediklerinde önce aynı duayı Müslüman kardeşleri için yaparlardı. Çünkü bu dua kabul edilir ve dua edene de onun bir benzeri verilir.
• Bu hadiste, meleklerin bazı görevleri bulunduğu ve Allah Teâlâ'nın onlardan bir kısmını bu işle görevlendirdiği belirtilmektedir.

HadeethEnc.com üzerinde okuyun

Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- duanın, ibadetin ta kendisi olduğunu haber vermiştir. İster dünyada ve ahirette kendisine fayda sağlayacak şeyleri istemek ve kendisine zarar verecek şeyleri uzaklaştırmak gibi istek duası olsun, isterse de Yüce Allah'ın sevdiği ve razı olduğu açık ve gizli olan bütün söz ve amelleri kapsayan kalbi, bedeni ve mali ibadet duası olsun hepsi ihlasla Yüce Allah'a yapılmalıdır.

Sonra Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- bu konu hakkında Allah Teâlâ'nın şu buyruğunu delil getirmiştir: {Bana dua edin de size icabet edeyim. Doğrusu bana ibadet etmekten büyüklenenler, Cehennem'e alçalmış kimseler olarak gireceklerdir.}

Faydaları

• Dua, ibadetin aslıdır. Allah'tan başkasına yapılması caiz değildir.
• Dua; kulluk gerçeğini, Yüce Allah'ın zenginlik ve kudretini itiraf etmeyi, kulun O'na muhtaç olduğunu içerir.
• Allah'a ibadet etmekten kibirlenmek ve O'na dua etmeyi terk etmenin cezası en şiddetli tehdittir. Yüce Allah'a dua etmede kibirlenenler aşağılanmış ve hakir olarak Cehennem'e gireceklerdir.

HadeethEnc.com üzerinde okuyun

Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-, Allah Teâlâ katında hiçbir ibadetin duadan daha hayırlı olmadığını haber vermiştir. Çünkü duada; Allah Teâlâ'nın zenginliğinin, kulun acizliğinin ve O'na muhtaç olmasının itirafı vardır.

Faydaları

• Duanın fazileti ifade edilmiştir. Yüce Allah'a dua eden O'nu tazim etmektedir. Yüce Allah zengindir, fakir olana dua edilmez. Yüce Allah her şeyi işitendir, sağır olana dua edilmez. Yüce Allah cömerttir, cimri olana dua edilmez. Yüce Allah merhametlidir, gaddar olana dua edilmez. Yüce Allah her şeye kadirdir, aciz olana dua edilmez. Yüce Allah yakındır, uzak olan duymaz. Bunun dışında Allah Teâlâ'nın yüce ve güzel sıfatları vardır.

HadeethEnc.com üzerinde okuyun

Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- Allah'ın iyi ve güzel, mukaddes, her türlü eksiklik ve kusurdan münezzeh ve kemal sıfatlar sahibi olduğunu, güzel olanların dışındaki amelleri, sözleri ve inançları kabul etmediğini bize bildirmiştir. Sadece kendisi için ve Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'in yoluna uygun olanları kabul eder. O yüzden Allah'a ancak bu şekilde yakınlaşılmalıdır. Müminin amellerinin temiz olmasını sağlayan en büyük sebeplerden biri, yediğinin helâl olmasıdır. Bu şekilde ameli temiz ve bereketli olur. Bu sebeple Allah Teâlâ, peygamberlere emrettiğini Müminlere de emrederek helâl yemelerini ve salih ameller işlemelerini istemiştir. Nitekim şöyle buyurmuştur: {Ey peygamberler! Tertemiz nimetlerden yiyip için, salih amel işleyin. Kuşkusuz ben yaptıklarınızı eksiksiz bilmekteyim.} [Muminun: 51. Ayet] Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur: {Ey iman edenler, size verdiğimiz rızıkların temiz olanlarından yiyin.} [Bakara: 172. Ayet]

Daha sonra Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-, bir kulun amelinin kabul edilmesine açıkça vesile olan sebeplere ne kadar sarılsa da, haram şeyler yemesinin amelini boşa çıkaracağı ve kabul edilmesine engel olacağı hususunda uyarıda bulunmuştur. Bu vesilelerden bazıları şunlardır:

Birincisi: Hac, cihat, aile bağlarını korumak gibi itaat amaçlı uzun yolculuklar yapmaktır.

İkincisi: Saçları taranmamış ve dağınık, saçının ve elbiselerinin rengi toprak sebebiyle değişmiş; yani zaruret hâlinde bulunan bir kimse olmasıdır.

Üçüncüsü: Dua ederken ellerini semaya kaldırmasıdır.

Dördüncüsü: Allah’a O’nun isimleriyle tevessül ediyor ve ısrarla: Ya Rabbi! Ya Rabbi! demesidir.

Duaya icabet edilmesi için bütün bu sebepler yerine getirilmiş olmasına rağmen, onun bu duası işitilmez; çünkü yediği, içtiği ve giydiği haramdır ve haramla beslenmiştir. Böyle bir kimsenin duasının kabul edilmesi ne kadar uzak bir ihtimaldir! Ona nasıl icabet edilsin?!

Faydaları

• Allah -Azze ve Celle- zatında, sıfatlarında, fiillerinde ve hükümlerinde kamildir.
• Amelin samimi bir şekilde Allah -Azze ve Celle-'nin rızasını kazanmak ve Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'e uymak için yapılması emredilmiştir.
• İbadet ve salih amelleri teşvik eden şeylerin kullanılması: Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: Yüce Allah, peygamberlerine emrettiği şeyleri Müminlere de emretmiştir. Eğer bir Mümin bunun peygamberlere emredilen şeylerden olduğunu bilirse, emirleri yerine getirip, onlara uyma hususunda kendinde güç bulur ve cesaretlenir.
• Duanın kabulüne engel olan şeylerden biri de haram yemektir.
• Duanın kabul edilmesinin beş sebebi vardır: Birincisi: Uzun yolculuk yapılması; çünkü bu, kulda tevazu ve kırılganlık hâli meydana getirir ve duanın kabulü için en büyük vesilelerden biridir. İkincisi: Zaruret hâli (muhtaç ve çaresiz durumda olmak). Üçüncüsü: Ellerinin semaya kaldırılması. Dördüncüsü: Allah’a ısrarla dua etmek ve O’nun rububiyetini sürekli zikredilmesi; bu, duanın kabulü için en önemli yollardan biridir. Beşincisi: Yiyeceğin ve içeceğin helal olması.
• Helal ve temiz yemek, salih amel işlemeye yardımcı olan vesilelerden biridir.
• Kâdî şöyle demiştir: ‘Et-Tayyib’ (temiz, iyi) kelimesi, kötü ve pis olanın zıddıdır. Allah Teâlâ için bu kullanılırsa; O’nun eksikliklerden münezzeh ve kendisine herhangi bir şeyin zarar vermesinden uzak olduğu kastedilir. Eğer bir kul bu sıfatla nitelendirilirse, bununla kastedilen, ahlaki kusurlardan ve kötü işlerden arınmış, bunların zıddı olan güzelliklerle donanmış olmasıdır. Eğer mal ve mülk bu sıfatla nitelendirilirse, bununla kastedilen helâl ve en iyi mallardan olmasıdır.

HadeethEnc.com üzerinde okuyun