دعای بعد از غذا

پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ کسی را که غذایی می‌خورد تشویق نمودند که حمد و ستایش الله را به‌جا بیاورد که من توانی در به دست آوردن غذا و خوردن آن نداشتم مگر با یاری الله تعالی؛ سپس رسول خدا ـ صلی الله علیه وسلم ـ بشارت می‌دهد که هرکس چنین بگوید، شایسته و مستحق بخشش و آمرزش گناهان صغیرهٔ گذشته‌اش توسط الله متعال می‌باشد.

فواید

• مستحب بودن حمد و ستایش الله تعالی در پایان غذا.
• بیان فضل بزرگ الله بر بندگانش که به آنان روزی می‌دهد و اسباب روزی را برای‌شان آسان می‌کند و همین کسب روزی را باعث پاک شدن گناهان‌شان قرار می‌دهد.
• تدبیر امور بندگان سراسر از جانب الله عزوجل است، نه نشات گرفته از قدرت و توان آنان؛ و بنده امر شده تا اسباب آن را فراهم آورد.

خواندن در HadeethEnc.com

رسول الله صلی الله علیه وسلم با اقوال و کردار خویش، سنت را به اصحاب بزرگوارش آموزش می داد؛ از جمله ذکرهایی که گفتن آن در پایان غذا سنت است و از ایشان ثابت می باشد، دعای مذکور است.

«إذا رَفَعَ مَائِدَتَهُ»؛ یعنی وقتی از خوردن فارغ می شد و ظرف غذا را از جلوی خویش بر می داشت، چنین می فرمود: «الحمد لله»، یعنی: تمام ثنا و شکر و سپاس درحقیقت برای الله یگانه و یکتاست نه دیگران.

«حمداً كثيراً»، یعنی ستایش بسیاری که لایق شکوه، زیبایی و کمال پروردگار است و شکر فراوان به قدر نعمت های بی شمارش و منتش که نمی توان به کنه آن پی برد. «وَإِنْ تَعُدُّوا نِعْمَةَ اللَّهِ لَا تُحْصُوهَا» [ابراهيم: 34] «و اگر بخواهيد نعمت های الله را بشماريد، نمی توانيد آنها را به شمارش درآوريد».

«طيباً» یعنی: پاک و مبرا از ریا.

«مباركاً»، یعنی: همراه با قبول و غیر قابل رد و انکار؛ زیرا معنای برکت، خیر است. و عملی که مورد پذیرش قرار نگیرد، هیچ خیری در آن نیست.

«غير مَكْفِي»، یعنی: الله متعال را ستایش می گوییم که برای بندگانش کافی است و هیچیک از مخلوقاتش او را کفایت نمی نمایند، زیرا محتاج و نیازمند کسی نیست.

«ولا مودع» حالت دیگری است، یعنی: الله متعال را ستایش می کنیم که هیچگاه ترک نمی شود، یعنی: هیچیک از ما بخاطر نیازِ همگی ما به او، او را ترک نمی کنیم.

خواندن در HadeethEnc.com

چون رسول الله صلى الله عليه وسلم به بستر خواب می رفت، این دعا را می خواند: «الحَمْدُ للهِ الَّذِي أَطْعَمَنَا وَسَقَانَا، وكفَانَا وآوانَا، فَكَمْ مِمَّنْ لا كَافِيَ لَهُ وَلا مُؤْوِيَ»؛ و به این ترتیب حمد و ستایش الله متعال را می گفت که به او آب و غذا داده است؛ تا به یاد داشته باشیم که اگر الله متعال به ما آب و غذا ندهد، چیزی برای خوردن و نوشیدن نمی یابیم. بنابراین باید الله متعال را در برابر آب و غذایی که به ما عطا می کند، حمد و ستایش کنیم.

و «كفَانَا» یعنی امور مختلف را برای ما سهل و آسان می گرداند؛

«آوانَا» و برای ما پناهگاهی میسر می کند که به آن پناه ببریم؛ حال آنکه افراد زیادی هستند که حامی و کار راه انداز و پناه و پناه دهنده ای ندارند؛ بنابراین بر ما لازم است که هرگاه به بستر خواب می رویم، این ذکر را بخوانیم.

خواندن در HadeethEnc.com

پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ تبیین نموده‌ است که حمد و ستایش پروردگار توسط بنده در برابر فضل و نعمت‌های او از جمله اموری است که باعث کسب خشنودی الله می‌شود؛ به این صورت که غذا بخورد و الحمدلله بگوید، یا چیزی بنوشد و الحمدلله بگوید.

فواید

• کَرَم و بزرگواری الله عزوجل که روزی را عطا کرده و با حمد و ستایش در برابر آن خشنود می‌شود.
• خشنودی الله با آسان‌ترین اسباب به دست می‌آید؛ اسبابی مانند حمد و ستایش پس از خوردن و نوشیدن.
• از آداب غذا و نوشیدن آن است که در پی خوردن و نوشیدن حمد الله تعالی گفته شود.

خواندن در HadeethEnc.com