Qabas4 dersten 2. ders
İslam anne baba hakkında ne söyler?
Kur'an'dan
۞ وَقَضَىٰ رَبُّكَ أَلَّا تَعۡبُدُوٓاْ إِلَّآ إِيَّاهُ وَبِٱلۡوَٰلِدَيۡنِ إِحۡسَٰنًاۚ إِمَّا يَبۡلُغَنَّ عِندَكَ ٱلۡكِبَرَ أَحَدُهُمَآ أَوۡ كِلَاهُمَا فَلَا تَقُل لَّهُمَآ أُفّٖ وَلَا تَنۡهَرۡهُمَا وَقُل لَّهُمَا قَوۡلٗا كَرِيمٗا ﴿٢٣﴾ وَٱخۡفِضۡ لَهُمَا جَنَاحَ ٱلذُّلِّ مِنَ ٱلرَّحۡمَةِ وَقُل رَّبِّ ٱرۡحَمۡهُمَا كَمَا رَبَّيَانِي صَغِيرٗا ﴿٢٤﴾
Rabbin, sadece kendisine kulluk etmenizi, ana-babanıza da iyi davranmanızı kesin bir şekilde emretti. Onlardan biri veya her ikisi senin yanında yaşlanırsa, kendilerine «Of!»bile deme; onları azarlama; ikisine de güzel söz söyle. Onları esirgeyerek alçak gönüllülükle üzerlerine kanat ger ve: «Rabbim! Küçüklüğümde onlar beni nasıl yetiştirmişlerse, şimdi de sen onlara (öyle) rahmet et!» diyerek dua et.
وَوَصَّيۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ بِوَٰلِدَيۡهِ حَمَلَتۡهُ أُمُّهُۥ وَهۡنًا عَلَىٰ وَهۡنٖ وَفِصَٰلُهُۥ فِي عَامَيۡنِ أَنِ ٱشۡكُرۡ لِي وَلِوَٰلِدَيۡكَ إِلَيَّ ٱلۡمَصِيرُ ﴿١٤﴾
Biz insana, ana-babasına iyi davranmasını tavsiye etmişizdir. Çünkü anası onu nice sıkıntılara katlanarak taşımıştır. Sütten ayrılması da iki yıl içinde olur. (İşte bunun için) önce bana, sonra da ana-babana şükret diye tavsiyede bulunmuşuzdur. Dönüş ancak banadır.
Sünnet'ten
Behz b. Hakîm, babası vasıtasıyla dedesinden rivayet ettiğine göre, dedesi şöyle demiştir: Ben: 'Ey Allah'ın Rasûlü! En çok kime iyilik edip hürmet göstermeliyim?' dedim. O da şöyle buyurdu: «Annene. Sonra annene. Sonra annene. Sonra babana. Sonra da yakınlık derecesine göre en yakın olana.»
Açıklama
Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- en çok şefkatle muamele edilmeye, ihsanda bulunulmaya, iyi muamele görmeye, güzel geçinmeye en çok layık olan kişinin anne olduğunu açıklamıştır. Diğer insanlara kıyasla annenin hakkını, istisnasız tüm diğer insanlardan üstünlüğünü göstermek için üç kez tekrarlayarak vurgulamıştır. Daha sonra Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- iyilik ve hürmet bakımından anneden sonra kimin geldiğini açıklayarak şöyle buyurdu: 'Sonra baba; sonra da akrabalardan en yakın olan, ardından ona yakınlık bakımından gelenlerdir.' Yakınlık derecesi arttıkça, sıla-i rahime en uzak olandan daha fazla hak sahibi olur.