قبسدرس 10 له 11
الله ولې سختیو او کړاوونو ته اجازه ورکوي؟
لنډ ځواب
دا ژوند ازموینه ده. الله خلک په سختۍ او اسانۍ دواړو ازمويي ترڅو څرګنده کړي چې څوک صبر کوي او څوک ښه عمل کوي. د مؤمن هېڅ درد بې ګټې نه ځي: حتی د اغزي چبېدل یې هم ځینې ګناهونه پاکوي، او الله صبر کوونکو او هغو ته چې ده ته راګرځي، د لوی اجر او رحمت ژمنه کړې ده. قرآن دا ژمنه هم کوي چې «له سختۍ سره اساني شته»، او په آخرت کې بشپړ عدالت انتظار کوي.
د قبس لیکنه، چې د المختصر في تفسير القرآن الكريم، تفسیر ابن کثیر او د HadeethEnc.com تشریحات پر بنسټ کتل شوې ده.
له قرآن څخه
وَلَنَبۡلُوَنَّكُم بِشَيۡءٖ مِّنَ ٱلۡخَوۡفِ وَٱلۡجُوعِ وَنَقۡصٖ مِّنَ ٱلۡأَمۡوَٰلِ وَٱلۡأَنفُسِ وَٱلثَّمَرَٰتِۗ وَبَشِّرِ ٱلصَّٰبِرِينَ ﴿١٥٥﴾ ٱلَّذِينَ إِذَآ أَصَٰبَتۡهُم مُّصِيبَةٞ قَالُوٓاْ إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّآ إِلَيۡهِ رَٰجِعُونَ ﴿١٥٦﴾ أُوْلَٰٓئِكَ عَلَيۡهِمۡ صَلَوَٰتٞ مِّن رَّبِّهِمۡ وَرَحۡمَةٞۖ وَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُهۡتَدُونَ ﴿١٥٧﴾
2-155 او خامخا مونږ به تاسو ضرور په یو شي سره له وېرې او له لوږې او د مالونو او ځانونو او مېوو په نقصان (كمي) سره ازمایو، او صبر كوونكو ته زېرى وركړه 2-156 هغه كسان چې كله دوى ته څه مصیبت ورسي (نو) وايي: یقینًا مونږ د الله یو او بېشكه مونږ خاص هغه ته ورګرځېدونكي یو 2-157 دغه خلق، پر هم دوى باندې د خپل رب له جانبه عنایتونه دي او رحمت دى، او همدغه خلق هدایت موندونكي دي
د آیتونو تفسیر
او خامخا به مونږ په تاسې باندې رنګ رنګ ازمایښتونه کوو؛ لکه له دښمن څخه وېره، د ډوډۍ کموالی، د مالونو نشتوالی او پیداکول یې هم په ډیر مشقت سره، او کموالی په نفسونو کې د هغو مصیبتونو په وجه چې خلک تباه کوي، او یا د الله تعالی په لاره کې په شهادت سره او په کموالی د زمکی د میوو سره، نو -اې پیغمبره!- ته د دنیا او اخرت د خوشحالیو زیری هغه چاته ورکړه چی په دې مصیبتونو صبر کوي.
او هغه کسان چې له د غو مصیبتونو څخه ورته یو مصیبت ورسېږي، نو په رضا او غاړه کېښودو سره ووايي: مونږ ټول د الله تعالی ملکیت یو څنګه چې وغواړي هماغه شان په مونږ کې تصرف کوي او مونږه خامخا د قیامت په ورځ الله تعالی ته ورګرځیدونکي یو، نو الله تعالی هغه ذات دی چې مونږ ئې پیداکړي یو او په مونږ یې د قسما قسم نعمتونو پیرزوینه کړې ده، او خاص الله تعالی ته زمونږ ورګرځیدل دي او وروستۍ ورتګ مو هم دی.
د دغو صفتونو والا باندې الله تعالی په ملأ اعلی (د ملایکو په مجلس کې) ثنا وائي، او رحمت ورباندې نازلوي او خاص همدغه کسان د سمې لارې موندونکي دي.
أَحَسِبَ ٱلنَّاسُ أَن يُتۡرَكُوٓاْ أَن يَقُولُوٓاْ ءَامَنَّا وَهُمۡ لَا يُفۡتَنُونَ ﴿٢﴾ وَلَقَدۡ فَتَنَّا ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡۖ فَلَيَعۡلَمَنَّ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ صَدَقُواْ وَلَيَعۡلَمَنَّ ٱلۡكَٰذِبِينَ ﴿٣﴾
29-2 ایا خلقو دا ګمان كړى دى چې دوى به په خپلې دې وینا پرېښودل شي چې: مونږ ایمان راوړى دى، حال دا چې دوى به نه ازمایل كېږي 29-3 او یقینًا یقینًا مونږ هغه كسان ازمایلي وو چې له دوى نه مخكې وو، نو خامخا ضرور به الله هغه كسان معلوموي (ظاهروي) چې رښتیني دي او خامخا ضرور به دروغجن معلوموي
د آیتونو تفسیر
آيا یقیناخلک ګومان کوي سره دویناددوی چې موږ پر الله ايمان راوړی،چې پرته له داسې ازموينې به پرېښودل شي چې د هغوی د وينا حقيقت څرګند کړي چې آيا هغوی په حقه مؤمنان دي؟! معامله داسې نه ده لکه هغوی چې ګومان کړی.
په تحقیق سره پرته له شکه ازمایلي مونږپخواني،پس راښکاره کوي الله په پوره راښکاره کولواوراڅرګندوي یې تاسوته رښتیادرښتینوپه ایمان کې اودرواغ ددرواغجنو[په ایمان کې].
فَإِنَّ مَعَ ٱلۡعُسۡرِ يُسۡرًا ﴿٥﴾ إِنَّ مَعَ ٱلۡعُسۡرِ يُسۡرٗا ﴿٦﴾
94-5 نو بېشكه له سختۍ سره اساني شته 94-6 بېشكه له سختۍ سره اساني شته
د آیتونو تفسیر
پرته له شکه له سختۍ او تنګۍ سره آساني، پراخي او ژغورل وي.
بېشکه له سختۍ او تنګۍ سره آساني، پراخي او ژغورل هم وي، کله چې پر دې پوه شوې؛ نو د خپل قوم ازار دې تا خپه نه کړي او نه دې تا الله ته له رابلنې راوګرځوي.
له سنت څخه
ابو سعید الخدری او ابوهریرة رضي الله عنهما له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه روایتوي چې فرمایلي یې دي: «هېڅ مسلمان ته ستوماني او رنځ، هېڅ غم او خفګان، هېڅ ضرر او غم نه رسیږي آن تر دې چې یو اغزی چې کله یې په پښه کې لاړ شي، مګر دا چې الله جل جلاله به یې ورته د ځینې ګناهونو کفاره وګرځوي».
تشریح
رسول الله صلی الله علیه وسلم بیانوي چې مسلمان ته چې کومې ناروغۍ، غمونه، خفګانونه، کړاوونه، مصیبتونه، سختۍ، وېره او لوږه رسیږي، تر دې چې که یو اغزی یې په پښو کې لاړ شي او ویې دردوي، نو دا ټول به یې د ګناهونو لپاره کفاره شي او ګناهونه به ترې توې شي.