قبسدرس 11 له 11
مسلمانان باید د نورو دینونو له خلکو سره څنګه چلند وکړي؟
لنډ ځواب
په عدالت او مهربانۍ سره. قرآن وايي چې الله مسلمانان له هغو خلکو سره له نېکۍ او انصاف څخه نه منع کوي چې د دین په سر یې ورسره جګړه نه ده کړې او له کورونو یې نه دي ایستلي، او حتی له هغو سره چې انسان یې نه خوښوي، د عدالت امر کوي. مسلمانانو ته ویل شوي چې نور خلک په حکمت او ښو خبرو اسلام ته راوبولي، هېڅکله په زور نه. پیغمبر ﷺ د بت پرستانو په عبادت کې له ګډون څخه انکار وکړ او ورته یې وویل: «تاسو لپاره ستاسو دین دی او زما لپاره زما دین دی». هغه له یوه یهودي سړي څخه خواړه هم واخیستل او خپله زغره یې د ګروي په توګه ورسره پرېښوده.
د قبس لیکنه، چې د المختصر في تفسير القرآن الكريم، تفسیر ابن کثیر او د HadeethEnc.com تشریحات پر بنسټ کتل شوې ده.
له قرآن څخه
لَّا يَنۡهَىٰكُمُ ٱللَّهُ عَنِ ٱلَّذِينَ لَمۡ يُقَٰتِلُوكُمۡ فِي ٱلدِّينِ وَلَمۡ يُخۡرِجُوكُم مِّن دِيَٰرِكُمۡ أَن تَبَرُّوهُمۡ وَتُقۡسِطُوٓاْ إِلَيۡهِمۡۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلۡمُقۡسِطِينَ ﴿٨﴾
60-8 الله تاسو له هغو كسانو نه نه منع كوي چې له تاسو سره يې په دین كې نه جنګ كړى دى او نه يې تاسو له خپلو كورونو نه وېستلي یئ دا چې تاسو له هغوى سره نېكي وكړئ او له دوى سره انصاف وكړئ، بېشكه الله انصاف كوونكي خوښوي
د آیتونو تفسیر
او الله تاسې د اسلام له امله مو له هغو خلکو سره د نېکي کولو او د هغوی ترمنځ له عدل کولو چې پرتاسې د هغوی حق ورکړئ نه راګرځوي چې ستاسو سره نه دي جنګېدلي او نه يې تاسې له کورنو اېستلي ياست، بېشکه الله هغه عدل کوونکي خوښوي چې د خپلو ځانونو، کورنيو او خپلو اړوندو کسانو په اړه عدالت کوي.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ كُونُواْ قَوَّٰمِينَ لِلَّهِ شُهَدَآءَ بِٱلۡقِسۡطِۖ وَلَا يَجۡرِمَنَّكُمۡ شَنَـَٔانُ قَوۡمٍ عَلَىٰٓ أَلَّا تَعۡدِلُواْۚ ٱعۡدِلُواْ هُوَ أَقۡرَبُ لِلتَّقۡوَىٰۖ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَۚ إِنَّ ٱللَّهَ خَبِيرُۢ بِمَا تَعۡمَلُونَ ﴿٨﴾
5-8 اى هغو كسانو چې ایمان يې راوړى دى ! تاسو د الله لپاره (په حق باندې) مضبوط ولاړ اوسئ، چې په انصاف سره ګواهي كوونكي یئ او د یو قوم بغض دې تاسو دې ته راپورته نه كړي چې تاسو عدل ونه كړئ، عدل كوئ، دا تقوا ته ډېر نژدې دى او له الله نه ووېرېږئ، بیشكه الله ښه خبر دى پر هغو كارونو چې تاسو يې كوئ
د آیتونو تفسیر
ای هغه کسانو چې ایمان مو راوړی په الله تعالی او د هغه په رسول، شئ تاسې ولاړ په حقونو د الله تعالی په تاسو باندې لټوونکي یاست په دې سره مخ د الله تعالی، او شئ تاسو ګواهي ورکوونکي په عدل او انصاف سره نه په ظلم سره، او اړ دې نه باسي تاسو لره حسد او کینه د یو قوم په پریښودلو د عدل سره، نو عدل چې دی مطلوب دی د دوست او دښمن سره، پس د دواړو سره انصاف وکړئ، او عدل چې دی ډیر نزدې دی ویریدلو ته د الله تعالی څخه، او ظلم ډیر نزدې دی په اقدام او جرأت کولو سره د هغه په وړاندې، او وویریږئ د الله تعالی څخه په عملي کولو د هغه د اوامرو او په ځان ساتلو سره د هغه له نواهیو څخه، بیشکه الله تعالی خبردار دی په هغه څه چې تاسو یې کوئ، نه شي پټیدلی په هغه باندې هیڅ شي ستاسو د عملونو څخه، او خامخا به درله پرې بدلې درکوي.
ٱدۡعُ إِلَىٰ سَبِيلِ رَبِّكَ بِٱلۡحِكۡمَةِ وَٱلۡمَوۡعِظَةِ ٱلۡحَسَنَةِۖ وَجَٰدِلۡهُم بِٱلَّتِي هِيَ أَحۡسَنُۚ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعۡلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِۦ وَهُوَ أَعۡلَمُ بِٱلۡمُهۡتَدِينَ ﴿١٢٥﴾
16-125 ته د خپل رب لارې ته په حكمت سره او ښكلي نصیحت سره بلنه كوه او له دوى سره په هغې طریقې سره مجادله (مباحثه) كوه چې هغه تر ټولو ښه وي، بېشكه ستا رب (چې دى) هغه ښه پوه دى پر هغه كس چې د هغه له لارې نه ګمراه شوى دى او هغه ښه پوه دى پر لار موندونكو باندې
د آیتونو تفسیر
دعوت کوه -ای پیغمبره- د اسلام دین ته ته او هغه څوک چې ستا تابعداري یې کړې د مومنانو څخه مناسب د دعوت کوونکې د حال سره او د هغه د پوهې او غاړې کیښودلو سره او په وعظ سره چې زیری او ویره پکې وي، او جواب ورکړه دوی ته په هغې طریقې چې هغه ډیره غوره وي په اعتبار د وینا او فکر او طریقې سره، نو نشته په تا باندې هدایت د خلکو، بلکې په تا باندې رسول د دین دی، یقینا ستا رب هغه ډیر پوهه دی په هغه چا چې هغه بې لارې شوی وي د اسلام د دین نه، او هغه ډیر پوهه دی په هدایت موندونکو، نو ته خپل ځان مه مړ کوه په دوی باندې د غم او خفګان له وجې نه.
لَكُمۡ دِينُكُمۡ وَلِيَ دِينِ ﴿٦﴾
109-6 تاسو لپاره ستاسو دین دى او زما لپاره زما دین دى
د آیتونو تفسیر
ستاسو لپاره مو هغه دين دی چې د ځانونو لپاره مو له ځانه جوړ کړی دی، او زما لپاره زما هغه دين دی چې الله پر ما نازل کړی دی.
سفر بشپړ شو
شاباس!
هغه پوښتنې چې خلک یې کوي
۱ له ۷ سفرونه بشپړ شول
بل سفر پیل کړئمسلمان کېدل