قبسدرس 5 از 8
پیامبر محمد ﷺ کیست؟
از قرآن
مَّا كَانَ مُحَمَّدٌ أَبَآ أَحَدٖ مِّن رِّجَالِكُمۡ وَلَٰكِن رَّسُولَ ٱللَّهِ وَخَاتَمَ ٱلنَّبِيِّـۧنَۗ وَكَانَ ٱللَّهُ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٗا ﴿٤٠﴾
محمد هرگز پدر هیچیک از مردان شما [از جمله زید] نیست؛ بلکه رسول الله و خاتم پیامبران است؛ و الله همواره به همه چیز داناست.
وَمَآ أَرۡسَلۡنَٰكَ إِلَّا رَحۡمَةٗ لِّلۡعَٰلَمِينَ ﴿١٠٧﴾
و [ای محمد،] تو را جز رحمتی برای جهانیان نفرستادیم.
وَمَآ أَرۡسَلۡنَٰكَ إِلَّا كَآفَّةٗ لِّلنَّاسِ بَشِيرٗا وَنَذِيرٗا وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ ﴿٢٨﴾
[ای پیامبر،] ما تو را جز بشارتبخش و بیمدهندهای برای همۀ مردم نفرستادیم؛ اما بیشتر مردم [این حقیقت را] نمیدانند.
وَإِنَّكَ لَعَلَىٰ خُلُقٍ عَظِيمٖ ﴿٤﴾
و یقیناً تو اخلاقِ بسیار نیکو و والایی داری.
از سنت
از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «إِنَّمَا بُعِثْتُ لِأُتَمِّمَ مَكَارِمَ الْأَخْلَاقِ». یعنی: «همانا مبعوث شده ام تا اخلاق شایسته را تكميل نمايم».
شرح
پیامبر صلی الله علیه و سلم خبر داده‌اند که خداوند عز و جل ایشان را تنها برای این فرستاده است که فضائل و نیکی‌های اخلاق را کامل کنند؛ زیرا پیامبر صلی الله علیه و سلم به عنوان تتمهٔ رسولان پیش از خود و کامل‌کنندهٔ اخلاق نیکوی عرب فرستاده شدند. آنان خیر را دوست داشتند و از شر بیزار بودند، و اهل مروت، کرم و شهامت بودند؛ پس پیامبر صلی الله علیه و سلم فرستاده شدند تا نقص‌هایی را که در اخلاقشان بود، مانند تفاخر به نسب‌ها، و تکبر و تحقیر فقیر و غیره را کامل کنند.
از عمر بن خطاب رضی الله عنه روایت است که گفت: شنیدم که پیامبر صلی الله علیه وسلم میفرمود: «لَا تُطْرُونِي كَمَا أَطْرَتِ النَّصَارَى ابْنَ مَرْيَمَ؛ فَإِنَّمَا أَنَا عَبْدُهُ، فَقُولُوا: عَبْدُ اللهِ وَرَسُولُهُ»: «در ستایش من زیادهروی نکنید چنانکه نصرانیان در ستایش فرزند مریم از حد گذشتند، زیرا همانا من بندهٔ الله هستم، پس بگویید: بندهٔ الله و فرستادهٔ اوست».
شرح
پیامبر صلی الله علیه وسلم از افراط و عبور از حد و حدود شرع در مدح و توصیف ایشان به اوصاف و افعال مخصوص الله تعالی یا ادعای غیب‌دانی ایشان یا به فریادن خواندن او همراه الله تعالی نهی می‌کند، چنانکه نصرانیان دربارهٔ عیسی بن مریم علیه السلام چنین رفتاری داشتند. سپس بیان می‌دارد که بنده‌ای از بندگان الله است و امر می‌کند که دربارهٔ ایشان بگوییم: او بندهٔ الله و فرستادهٔ اوست.