Al-Qalam surəsi القلم

نٓۚ وَٱلۡقَلَمِ وَمَا يَسۡطُرُونَ ١

Nūn wal-qalami wamā yasturūn

Nun. And olsun qələmə və (insanların qələmlə) yazdıqlarına!

مَآ أَنتَ بِنِعۡمَةِ رَبِّكَ بِمَجۡنُونٖ ٢

Mā anta bini'mati rabbika bimajnūn

(Ey Peyğəmbər!) Sən Rəbbinin neməti sayəsində dəli deyilsən.

وَإِنَّ لَكَ لَأَجۡرًا غَيۡرَ مَمۡنُونٖ ٣

Wa inna laka la ajran ghayra mamnūn

Şübhəsiz ki, sənin üçün tükənməz bir mükafat vardır.

وَإِنَّكَ لَعَلَىٰ خُلُقٍ عَظِيمٖ ٤

Wa innaka la'alā khuluqin 'azīm

Həqiqətən də, sən böyük əxlaq sahibisən!

فَسَتُبۡصِرُ وَيُبۡصِرُونَ ٥

Fasatubsiru wayubsirūn

Sən də görəcəksən, onlar da görəcəklər –

بِأَييِّكُمُ ٱلۡمَفۡتُونُ ٦

Bi ayyikumul-maftūn

hansınızın dəli olduğunu.

إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعۡلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِۦ وَهُوَ أَعۡلَمُ بِٱلۡمُهۡتَدِينَ ٧

Inna rabbaka huwa a'lamu biman dalla 'an sabīlihī wahuwa a'lamu bil-muhtadīn

Şübhəsiz ki, Rəbbin kimin Onun yolundan azdığını və (kimin də) haqq yolda olduğunu daha yaxşı bilir.

فَلَا تُطِعِ ٱلۡمُكَذِّبِينَ ٨

Falā tuti'il-mukaddhibīn

(Ey Peyğəmbər! Elə isə haqqı) yalan sayanlara itaət etmə!

وَدُّواْ لَوۡ تُدۡهِنُ فَيُدۡهِنُونَ ٩

Waddū law tudhinu fayudhinūn

Onlar (Müşriklər) istəyirlər ki, sən (onlara) güzəşt edəsən, onlar da (sənə) güzəşt etsinlər.

وَلَا تُطِعۡ كُلَّ حَلَّافٖ مَّهِينٍ ١٠

Walā tuti' kulla hallāfim mahīn

(Ey Peyğəmbər!) İtaət etmə hər tez-tez and içənə, alçağa,

هَمَّازٖ مَّشَّآءِۭ بِنَمِيمٖ ١١

Hammāzim masshā'i binamīm

qeybət edənə, (insanlar arasında) söz gəzdirənə,

مَّنَّاعٖ لِّلۡخَيۡرِ مُعۡتَدٍ أَثِيمٍ ١٢

Mmannā'il lil-khayri mu'tadin athīm

xeyrə mane olana, (zülm etməklə) həddi aşana, günahkara,

عُتُلِّۭ بَعۡدَ ذَٰلِكَ زَنِيمٍ ١٣

'Utulli ba'da dhālika zanīm

daş ürəkliyə, bunlardan sonra da (özünü başqasının nəsəbinə sırıyan) fırıldaqçıya –

أَن كَانَ ذَا مَالٖ وَبَنِينَ ١٤

An kāna dhā mālin wabanīn

o, var-dövlət və oğul-uşaq sahibi olsa belə.

إِذَا تُتۡلَىٰ عَلَيۡهِ ءَايَٰتُنَا قَالَ أَسَٰطِيرُ ٱلۡأَوَّلِينَ ١٥

Idhā tutlā 'alayhi āyātunā qāla asātīrul-awwalīn

Ayələrimiz ona oxunduğu zaman: “Bu, keçmişdəkilərin əsatirlərindəndir!”– dedi.

سَنَسِمُهُۥ عَلَى ٱلۡخُرۡطُومِ ١٦

Sanasimuhū 'alal-khurtūm

Biz onun burnuna damğa vuracağıq.

إِنَّا بَلَوۡنَٰهُمۡ كَمَا بَلَوۡنَآ أَصۡحَٰبَ ٱلۡجَنَّةِ إِذۡ أَقۡسَمُواْ لَيَصۡرِمُنَّهَا مُصۡبِحِينَ ١٧

Innā balawnāhum kamā balawnā ashābal-jannati idh aqsamū layasrimunnahā musbihīn

Həqiqətən, Biz bağ sahiblərini sınağa çəkdiyimiz kimi onları da (Məkkə mürşiklərini də) sınağa çəkdik. O zaman (bağ sahibləri) səhər açılanda (miskinlər gəlməzdən öncə bağda olan meyvələri) mütləq dərəcəklərinə and içmişdilər.

وَلَا يَسۡتَثۡنُونَ ١٨

Walā yastathnūn

İstisna da etməmişdilər (“inşallah” deməmişdilər).

فَطَافَ عَلَيۡهَا طَآئِفٞ مِّن رَّبِّكَ وَهُمۡ نَآئِمُونَ ١٩

Fatāfa 'alayhā tā'ifum mir rabbika wahum nā'imūn

Onlar yuxuda ikən Rəbbinin əzabı o bağı bürüdü.

فَأَصۡبَحَتۡ كَٱلصَّرِيمِ ٢٠

Fa asbahat kas-sarīm

(Bağ yanıb) zülmət gecə kimi (qapqara) oldu.

فَتَنَادَوۡاْ مُصۡبِحِينَ ٢١

Fatanādaw musbihīn

Səhər açıldıqda bir-birlərinə səsləndilər:

أَنِ ٱغۡدُواْ عَلَىٰ حَرۡثِكُمۡ إِن كُنتُمۡ صَٰرِمِينَ ٢٢

Anighdū 'alā harthikum in kuntum sārimīn

“Əgər (meyvə) dərəcəksinizsə, bağınıza erkən gedin!”

فَٱنطَلَقُواْ وَهُمۡ يَتَخَٰفَتُونَ ٢٣

Fantalaqū wahum yatakhāfatūn

Onlar (bağa) yollandılar, (yol boyu) da bir-birlərinə pıçıldayaraq belə deyirdilər:

أَن لَّا يَدۡخُلَنَّهَا ٱلۡيَوۡمَ عَلَيۡكُم مِّسۡكِينٞ ٢٤

Al lā yadkhulannahal-yawma 'alaykum miskīn

“Bu gün orada heç bir miskin yanınıza girməsin!”

وَغَدَوۡاْ عَلَىٰ حَرۡدٖ قَٰدِرِينَ ٢٥

Waghadaw 'alā hardin qādirīn

Onlar bu məqsədlə (miskinləri bağa buraxmamağa) qadir olacaqlarını zənn edib erkən getdilər.

فَلَمَّا رَأَوۡهَا قَالُوٓاْ إِنَّا لَضَآلُّونَ ٢٦

Falammā ra'awhā qālū innā ladāllūn

Onlar bağı gördükdə (belə) dedilər: “(Deyəsən) biz səhv gəlmişik!

بَلۡ نَحۡنُ مَحۡرُومُونَ ٢٧

Bal nahnu mahrūmūn

Xeyr! Biz (bu bağın xeyrindən) məhrum olmuşuq!”

قَالَ أَوۡسَطُهُمۡ أَلَمۡ أَقُل لَّكُمۡ لَوۡلَا تُسَبِّحُونَ ٢٨

Qāla awsatuhum alam aqul lakum lawlā tusabbihūn

Onların ən yaxşısı dedi: “Məgər mən sizə (Allahı) təsbih etməli olduğunuzu demədimmi?”

قَالُواْ سُبۡحَٰنَ رَبِّنَآ إِنَّا كُنَّا ظَٰلِمِينَ ٢٩

Qālū subhāna rabbinā innā kunnā zālimīn

Onlar: “Rəbbimiz pakdır, müqəddəsdir! Həqiqətən də, biz zalımlardan olmuşuq!”– dedilər.

فَأَقۡبَلَ بَعۡضُهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٖ يَتَلَٰوَمُونَ ٣٠

Fa aqbala ba'duhum 'alā ba'din yatalāwamūn

Onlar dönüb bir-birlərini qınamağa başladılar

قَالُواْ يَٰوَيۡلَنَآ إِنَّا كُنَّا طَٰغِينَ ٣١

Qālū yāwaylanā innā kunnā tāghīn

(belə) dedilər: “Vay halımıza! Biz həddi aşanlardan olduq!

عَسَىٰ رَبُّنَآ أَن يُبۡدِلَنَا خَيۡرٗا مِّنۡهَآ إِنَّآ إِلَىٰ رَبِّنَا رَٰغِبُونَ ٣٢

'Asā rabbunā an yubdilanā khayram minhā innā ilā rabbinā rāghibūn

Ola bilsin ki, Rəbbimiz bizə onun əvəzinə ondan daha yaxşısını versin. Əlbəttə, biz Rəbbimizə yönəlirik”.

كَذَٰلِكَ ٱلۡعَذَابُۖ وَلَعَذَابُ ٱلۡأٓخِرَةِ أَكۡبَرُۚ لَوۡ كَانُواْ يَعۡلَمُونَ ٣٣

Kadhālikal-'adhābu wala'adhābul-ākhirati akbaru law kānū ya'lamūn

(Dünyadakı) əzab da belədir. Axirət əzabı isə daha böyükdür! Kaş ki biləydilər!

إِنَّ لِلۡمُتَّقِينَ عِندَ رَبِّهِمۡ جَنَّٰتِ ٱلنَّعِيمِ ٣٤

Inna lil-muttaqīna 'inda rabbihim jannātin-na'īm

Şübhəsiz ki, müttəqilər üçün Rəbbi yanında Nəim cənnətləri vardır.

أَفَنَجۡعَلُ ٱلۡمُسۡلِمِينَ كَٱلۡمُجۡرِمِينَ ٣٥

Afanaj'alul-muslimīna kal-mujrimīn

Biz heç müsəlmanları günahkarlara tay tutarıqmı?!

مَا لَكُمۡ كَيۡفَ تَحۡكُمُونَ ٣٦

Mā lakum kayfa tahkumūn

Sizə nə olub, necə hökm verirsiniz?!

أَمۡ لَكُمۡ كِتَٰبٞ فِيهِ تَدۡرُسُونَ ٣٧

Am lakum kitābun fīhi tadrusūn

Yoxsa sizin elə bir kitab var ki, (günahkarla itaətkarın eyni olduğunu) oradan oxuyursunuz?!

إِنَّ لَكُمۡ فِيهِ لَمَا تَخَيَّرُونَ ٣٨

Inna lakum fīhi lamā takhayyarūn

(Ya da) orada bəyəndiyiniz hər bir şeyin sizin üçün olacağı vardır?!

أَمۡ لَكُمۡ أَيۡمَٰنٌ عَلَيۡنَا بَٰلِغَةٌ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ إِنَّ لَكُمۡ لَمَا تَحۡكُمُونَ ٣٩

Am lakum aymānun 'alaynā bālighatun ilā yawmil-qiyāmati inna lakum lamā tahkumūn

Yaxud Qiyamət gününədək hökm edib istədiyiniz hər şeyin sizin üçün olacağına dair Bizimlə əhd bağlamısınız?!

سَلۡهُمۡ أَيُّهُم بِذَٰلِكَ زَعِيمٌ ٤٠

Salhum ayyuhum bidhālika za'īm

(Ey Peyğəmbər!) Onlardan soruş ki, kim buna zamindir?

أَمۡ لَهُمۡ شُرَكَآءُ فَلۡيَأۡتُواْ بِشُرَكَآئِهِمۡ إِن كَانُواْ صَٰدِقِينَ ٤١

Am lahum shurakā'u falya'tū bishurakā'ihim in kānū sādiqīn

Yoxsa onların şəriklərimi vardır? Əgər doğru deyirlərsə, qoy şəriklərini gətirsinlər.

يَوۡمَ يُكۡشَفُ عَن سَاقٖ وَيُدۡعَوۡنَ إِلَى ٱلسُّجُودِ فَلَا يَسۡتَطِيعُونَ ٤٢

Yawma yukshafu 'an sāqin wayud'awna ilas-sujūdi falā yastatī'ūn

O gün baldır açılacaq və onlar səcdəyə dəvət olunacaqlar, lakin (kafirlər) bunu bacarmayacaqlar.

خَٰشِعَةً أَبۡصَٰرُهُمۡ تَرۡهَقُهُمۡ ذِلَّةٞۖ وَقَدۡ كَانُواْ يُدۡعَوۡنَ إِلَى ٱلسُّجُودِ وَهُمۡ سَٰلِمُونَ ٤٣

Khāshi'atan absāruhum tarhaquhum dhillatun waqad kānū yud'awna ilas-sujūdi wahum sālimūn

(O gün onların) gözləri qorxu içində olacaq, özlərini də zillət bürüyəcəkdir. Halbuki onlar (dünyada) sağ-salamat olduqları halda səcdəyə dəvət olunurdular.

فَذَرۡنِي وَمَن يُكَذِّبُ بِهَٰذَا ٱلۡحَدِيثِۖ سَنَسۡتَدۡرِجُهُم مِّنۡ حَيۡثُ لَا يَعۡلَمُونَ ٤٤

Fadharnī waman yukaddhibu bihādhal-hadīthi sanastadrijuhum min haythu lā ya'lamūn

(Ey Peyğəmbər!) Bu Sözü (Quranı) yalan sayanları Mənə burax. Biz onları özləri də bilmədən tədricən əzaba sürükləyirik.

وَأُمۡلِي لَهُمۡۚ إِنَّ كَيۡدِي مَتِينٌ ٤٥

Wa umlī lahum inna kaydī matīn

Mən onlara möhlət verirəm. Şübhəsiz ki, Mənim (kafirlər üçün qurduğum) hiyləm çox şiddətlidir.

أَمۡ تَسۡـَٔلُهُمۡ أَجۡرٗا فَهُم مِّن مَّغۡرَمٖ مُّثۡقَلُونَ ٤٦

Am tas'aluhum ajran fahum mim maghramim muthqalūn

(Ey Peyğəmbər!) Yoxsa sən (risaləti təbliğ etdiyinə görə) onlardan bir ücrət istəyirsən və (buna görə də) onlar ağır bir borca düşüblər?!

أَمۡ عِندَهُمُ ٱلۡغَيۡبُ فَهُمۡ يَكۡتُبُونَ ٤٧

Am 'indahumul-ghaybu fahum yaktubūn

Yoxsa qeyb (elmi) onların yanındadır onlar da (ona baxıb istədiklərini) yazırlar?!

فَٱصۡبِرۡ لِحُكۡمِ رَبِّكَ وَلَا تَكُن كَصَاحِبِ ٱلۡحُوتِ إِذۡ نَادَىٰ وَهُوَ مَكۡظُومٞ ٤٨

Fasbir lihukmi rabbika walā takun kasāhibil-hūti idh nādā wahuwa makzūm

Rəbbinin hökmünə səbir et və balıq sahibi (Yunus peyğəmbər) kimi olma! Bir zaman o, (balığın qarnında) qəm-qüssə içində (Rəbbinə) dua etmişdi.

لَّوۡلَآ أَن تَدَٰرَكَهُۥ نِعۡمَةٞ مِّن رَّبِّهِۦ لَنُبِذَ بِٱلۡعَرَآءِ وَهُوَ مَذۡمُومٞ ٤٩

Llawlā an tadārakahū ni'matum mir rabbihī lanubidha bil-'arā'i wahuwa madhmūm

Əgər Rəbbinin mərhəməti ona yetişməsəydi, o, qınanmış halda (balığın qarnından heç bir bitki bitməyən) boş yerə atılacaqdı.

فَٱجۡتَبَٰهُ رَبُّهُۥ فَجَعَلَهُۥ مِنَ ٱلصَّٰلِحِينَ ٥٠

Fajtabāhu rabbuhū faja'alahū minas-sālihīn

(Lakin) Rəbbi onu seçib salehlərdən etdi.

وَإِن يَكَادُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَيُزۡلِقُونَكَ بِأَبۡصَٰرِهِمۡ لَمَّا سَمِعُواْ ٱلذِّكۡرَ وَيَقُولُونَ إِنَّهُۥ لَمَجۡنُونٞ ٥١

Wa in yakādul-ladhīna kafarū layuzliqūnaka bi absārihim lammā sami'udh-dhikra wayaqūlūna innahū lamajnūn

Həqiqətən, kafirlər Zikri (Quranı) eşitdikləri zaman öz baxışları ilə az qala səni gözə gətirsinlər. Onlar (çarəsizlikdən): “O, dəlidir!”– deyirlər.

وَمَا هُوَ إِلَّا ذِكۡرٞ لِّلۡعَٰلَمِينَ ٥٢

Wamā huwa illā dhikrul lil-'ālamīn

Halbuki o (Quran) aləmlər üçün ancaq bir öyüd-nəsihətdir!