Qabas11 darsdan 7-dars
Musulmonlar nega cho'chqa go'shtini yemaydi va spirtli ichimlik ichmaydi?
Qisqa javob
Chunki Alloh ularni Qur'onda harom qilgan, musulmonlar esa Uning buyruqlari bizning foydamiz uchun ekaniga ishonib, Unga itoat qiladi. Cho'chqa go'shti, qon, o'limtik va Allohdan boshqaga atalgan go'sht haromdir, lekin boshqa iloji qolmay, ochlikdan majbur bo'lgan kishi ayblanmaydi. Spirtli ichimlik va har qanday mast qiluvchi narsa ham haromdir. Qur'on ularning zarari foydasidan kattaroq ekanini, ular nafrat qo'zg'atishini hamda odamlarni Allohdan va namozdan to'sishini aytadi.
Qabas tomonidan yozilgan va Al-Muxtasar fi tafsiril Qur'onil Karim, Ibn Kasir tafsiri va HadeethEnc.com sharhlari asosida tekshirilgan.
Qur'ondan
إِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيۡكُمُ ٱلۡمَيۡتَةَ وَٱلدَّمَ وَلَحۡمَ ٱلۡخِنزِيرِ وَمَآ أُهِلَّ بِهِۦ لِغَيۡرِ ٱللَّهِۖ فَمَنِ ٱضۡطُرَّ غَيۡرَ بَاغٖ وَلَا عَادٖ فَلَآ إِثۡمَ عَلَيۡهِۚ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٌ ﴿١٧٣﴾
Албатта, У зот сизларга фақат ўлимтикни, қонни, чўчқанинг гўштини ва Аллоҳдан бошқага сўйилганни ҳаром қилди. Кимки мажбур бўлса-ю, зулм қилмай, ҳаддан ошмай (еса), унга гуноҳ бўлмас. Албатта, Аллоҳ мағфиратли ва раҳимлидир.
Oyatlar sharhi
Аллоҳ таоло озиқ-овқатлардан ношаръий ва Аллоҳдан бошқанинг номига атаб сўйилган ҳайвон гўштини, тўнғиз гўштини ва оққан қонни ҳаром қилди. Энди ким мажбур бўлиб қолса, зарурат бўлмаса емаслиги, зарурат бўлиб қолганда эса ҳаддини билиб ейиши шарти билан унга гуноҳ йўқ. Аллоҳ тавба қилган бандаларини кечирадиган Раҳмли Зот. Мажбур бўлганидан ҳаром луқмани еган бандасини кечириши раҳматининг бир кўринишидир.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِنَّمَا ٱلۡخَمۡرُ وَٱلۡمَيۡسِرُ وَٱلۡأَنصَابُ وَٱلۡأَزۡلَٰمُ رِجۡسٞ مِّنۡ عَمَلِ ٱلشَّيۡطَٰنِ فَٱجۡتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ ﴿٩٠﴾ إِنَّمَا يُرِيدُ ٱلشَّيۡطَٰنُ أَن يُوقِعَ بَيۡنَكُمُ ٱلۡعَدَٰوَةَ وَٱلۡبَغۡضَآءَ فِي ٱلۡخَمۡرِ وَٱلۡمَيۡسِرِ وَيَصُدَّكُمۡ عَن ذِكۡرِ ٱللَّهِ وَعَنِ ٱلصَّلَوٰةِۖ فَهَلۡ أَنتُم مُّنتَهُونَ ﴿٩١﴾
Эй, иймон келтирганлар! Албатта, хамр, қимор, бутлар ва (фол очадиган) чўплар ифлосдир. Шайтоннинг ишидир. Бас, ундан четда бўлинг. Шоядки, нажот топсангиз. Албатта, шайтон хамр ва қимор туфайли ораларингизга адоват ва ёмон кўришликни солишни ҳамда сизларни Аллоҳнинг зикридан ва намоздан тўсишни хоҳлайдир. Энди тўхтарсизлар?!
Oyatlar sharhi
Эй иймон келтирганлар, ақлни оладиган маст қилувчи ичимликлар, бировнинг ҳақи бошқа бировга ўтиб кетишига олиб борадиган қимор, мушриклар улуғлаб олдида жонлиқ сўядиган ёки ибодат қилганларида ўрнатиб қўядиган тош ва ғайбдан ўзларига тақсимланган нарсани талаб қилиб очиладиган фол чўплари - буларнинг ҳаммаси шайтон чиройли қилиб кўрсатаётган гуноҳдир. Ундан узоқ бўлинглар. Шунда бу дунёда фаровон ҳаётга, охиратда эса жаннат неъматларига ноил бўласизлар.
Шайтоннинг ичкилик ва қиморни чиройли қилиб кўрсатишдан мақсади ораларингизга нафрат ва адоват солиш ҳамда сизларни Аллоҳнинг зикри ва намоздан буриб юборишдир. Эй мўминлар, энди бу гуноҳлардан тийиларсизлар! Сизларга шундай қилиш ярашади. Бу гуноҳлардан тийилинглар!
۞ يَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلۡخَمۡرِ وَٱلۡمَيۡسِرِۖ قُلۡ فِيهِمَآ إِثۡمٞ كَبِيرٞ وَمَنَٰفِعُ لِلنَّاسِ وَإِثۡمُهُمَآ أَكۡبَرُ مِن نَّفۡعِهِمَاۗ وَيَسۡـَٔلُونَكَ مَاذَا يُنفِقُونَۖ قُلِ ٱلۡعَفۡوَۗ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمُ ٱلۡأٓيَٰتِ لَعَلَّكُمۡ تَتَفَكَّرُونَ ﴿٢١٩﴾
Сендан хамр ва қимор ҳақида сўрарлар. Сен: «Иккисида катта гуноҳ ва кишилар учун манфаат бор ва гуноҳлари нафларидан каттадир», деб айт. Ва сендан нимани нафақа қилишни сўрарлар. Сен: «Ортиқчасини», деб айт. Аллоҳ шундоқ қилиб сизга Ўз оятларини баён қилади. Шоядки, тафаккур қилсангиз.
Oyatlar sharhi
Эй Муҳаммад алайҳиссалом, сиздан саҳобаларингиз ароқ, яъни, ақлни оладиган, кеткизадиган ичимликнинг ичиш, сотиб олиш ва сотиш ҳақидаги ҳукмини, қимор, яъни, ўртага пул, мол-давлат тикилиб, ютган тараф кўпроғини оладиган, ютқазган пулидан, мол-давлатидан айриладиган ўйиннинг ҳукми ҳақида сўрайдилар. Айтингки, уларда ақлдан ва молдан айрилиш, одамлар орасида адоват ва нафратнинг пайдо бўлиши каби диний ва дунёвий зарарлар бор. Айни пайтда уларда пул ишлаб олиш каби бирозгина фойдалар ҳам бор. Зарари ва гуноҳи фойдасидан кўпроқ. Ақлли одам фойдасидан зарари кўп нарсага яқинлашмайди. Бу оят ароқнинг ҳаром қилинишига замин ҳозирлаш бўлганди. Яна саҳобаларингиз сиздан Эй Пайғамбар алайҳиссалом, мол-давлатларидан қанча миқдорини инфоқ-эҳсон қилиш ҳақида ҳам сўрайдилар. Эҳтиёжинглардан ортганини, деб жавоб беринг. Бу борада дастлаб ҳукм шундай бўлганди. Кейинроқ Аллоҳ махсус маблағ муайян нисобга етганидан кейин ундан аниқ бир миқдор ажратилиши ҳақида закотни фарз қилди. Аллоҳ мана шундай чалкашлик аралашмаган очиқ-равшан баёнлар билан сизларга шариатнинг ҳукмларини баён қилади. Шоядки, тафаккур қилсангизлар.
Sunnatdan
Ибн Умар разияллоҳу анҳумо ривоят қиладилар: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Ҳар бир маст қилувчи нарса — хамрдир. Ҳар бир маст қилувчи нарса — ҳаромдир. Ким бу дунёда хамр ичиб, унга ружу қўйган ҳолида вафот этса ва тавба қилмаган бўлса, охиратда уни ичмайди»,— дедилар.
Sharh
Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳар қандай ақлни йўқотадиган ва маст қиладиган нарса — у ичимлик бўладими, овқат бўладими, ёки ҳидлаб истеъмол қилиниши мумкин бўлган нарсалар бўладими — барчаси хамр (маст қилувчи) эканини баён қилдилар. Ҳар қандай маст қиладиган, ақлни йўқотадиган нарсани Аллоҳ таоло ҳаром қилган ва ундан қайтарган. Унинг оз ёки кўплигининг фарқи йўқлиги таъкидланган. Кимки ушбу маст қилувчи нарсаларнинг бирортасини ичса, уларни ичишни одат қилиб, тавба қилмай ўша ҳолатда вафот этса, Аллоҳнинг жазосига лойиқ бўлган ҳолатда жаннатда уни ичишдан маҳрум бўлади.