Qabas11 darsdan 2-dars
Islom Iso alayhissalomning onasi Maryam haqida nima deydi?
Qisqa javob
Iso alayhissalomning onasi Maryam Islomda eng hurmatli ayollardan biridir. Qur'on Alloh uni tanlaganini, poklaganini va olamlar ayollaridan ustun qilib tanlaganini aytadi. Ko'plab olimlar buni uning zamonidagi ayollar deb izohlaydi. Qur'onning butun bir surasi uning nomi bilan atalgan. U Allohning mo'jizasi bilan bokira holda Isoni dunyoga keltirgan. Payg'ambar uni kamolotga yetgan oz sonli ayollar qatorida sanagan.
Qabas tomonidan yozilgan va Al-Muxtasar fi tafsiril Qur'onil Karim, Ibn Kasir tafsiri va HadeethEnc.com sharhlari asosida tekshirilgan.
Qur'ondan
وَإِذۡ قَالَتِ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ يَٰمَرۡيَمُ إِنَّ ٱللَّهَ ٱصۡطَفَىٰكِ وَطَهَّرَكِ وَٱصۡطَفَىٰكِ عَلَىٰ نِسَآءِ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﴿٤٢﴾ يَٰمَرۡيَمُ ٱقۡنُتِي لِرَبِّكِ وَٱسۡجُدِي وَٱرۡكَعِي مَعَ ٱلرَّٰكِعِينَ ﴿٤٣﴾
Фаришталарнинг: «Эй Марям, албатта, Аллоҳ сени танлаб олди, поклади ва оламдаги аёллардан устунлигингни ихтиёр қилди. Эй Марям, Роббингнинг ибодатида бардавом бўл, Унга сажда қил ва рукуъ қилувчилар билан рукуъ қил», деганларини эсла.
Oyatlar sharhi
Эй Пайғамбар алайҳиссалом, эсланг! Малоикалар Марям алайҳассаломга шундай дегандилар: "Олийжаноб хислатларинг туфайли Аллоҳ сени ўз замонангдаги дунё аёллари орасидан танлаб олди ва сендан айбу нуқсонларни аритди".
(Яна дедилар:) "Эй Марям, узоқ намоз ўқи, Парвардигорингга сажда қил ва рукуъ қилувчи солиҳ бандалар билан бирга рукуъ қил".
وَٱذۡكُرۡ فِي ٱلۡكِتَٰبِ مَرۡيَمَ إِذِ ٱنتَبَذَتۡ مِنۡ أَهۡلِهَا مَكَانٗا شَرۡقِيّٗا ﴿١٦﴾ فَٱتَّخَذَتۡ مِن دُونِهِمۡ حِجَابٗا فَأَرۡسَلۡنَآ إِلَيۡهَا رُوحَنَا فَتَمَثَّلَ لَهَا بَشَرٗا سَوِيّٗا ﴿١٧﴾ قَالَتۡ إِنِّيٓ أَعُوذُ بِٱلرَّحۡمَٰنِ مِنكَ إِن كُنتَ تَقِيّٗا ﴿١٨﴾ قَالَ إِنَّمَآ أَنَا۠ رَسُولُ رَبِّكِ لِأَهَبَ لَكِ غُلَٰمٗا زَكِيّٗا ﴿١٩﴾ قَالَتۡ أَنَّىٰ يَكُونُ لِي غُلَٰمٞ وَلَمۡ يَمۡسَسۡنِي بَشَرٞ وَلَمۡ أَكُ بَغِيّٗا ﴿٢٠﴾ قَالَ كَذَٰلِكِ قَالَ رَبُّكِ هُوَ عَلَيَّ هَيِّنٞۖ وَلِنَجۡعَلَهُۥٓ ءَايَةٗ لِّلنَّاسِ وَرَحۡمَةٗ مِّنَّاۚ وَكَانَ أَمۡرٗا مَّقۡضِيّٗا ﴿٢١﴾
Китобда Марямни эсла. У ўз аҳлидан шарқий маконга ажраб чиққанда... Ва улар билан ўзи орасида тўсиқ олганда, Биз унга Ўз руҳимизни юбордик. Бас, у унга бус-бутун одам бўлиб кўринди. У: «Мен Роҳмандан сендан паноҳ беришини сўрайман. Агар тақводор бўлсанг...» деди. У: «Мен Роббингнинг элчисиман, холос, сенга бир пок ўғилни ҳадя этиш учун келдим», деди. У: « Менда қаёқдан ўғил бўлсин, менга башар тегмаган бўлса, мен бузуқ ҳам бўлмасам?!» – деди. У: «Ана шундай, Роббинг айтдики, бу Мен учун осондир ва уни одамларга белги қилиш учун ҳамда Биздан раҳмат бўлиши учун, бу ҳукми чиқиб бўлган ишдир», деди.
Oyatlar sharhi
Эй Пайғамбар, ўзингизга нозил қилинган Қуръонда Марям алайҳассаломнинг ўз аҳли-оиласидан четга чиқиб, шарқий томонда ёлғизланиб қолганини эсланг.
У Парвардигорига ибодат қилаётганини ҳеч ким кўрмаслиги учун қавмидан беркиниб олди. Шунда Биз унга Жаброил алайҳиссаломни юбордик. Жаброил алайҳиссалом унга росмана одам суратида кўринди. Шунда Марям алайҳассалом, бирон ёмонлик қилмаса эди, деган ўйда қўрқиб кетди.
Фариштанинг ўзи сари одам суратида яқинлашиб келаётганини кўргач: "Мен Раҳмондан сендан паноҳ беришини сўрайман. Агар тақводор бўлсанг, Аллоҳдан қўрқсанг, менга ёмонлик қилма", деди.
"Мен инсон эмасман, Парвардигоринг тарафидан юборилган бир элчиман. Сенга бир пок бола ато этиш учун келганман", деди Жаброил алайҳиссалом.
«Қандай қилиб мендан бола туғилсин, бирон одам менга тегмаган бўлса, ўзим бузуқлик қилмаган бўлсам?!» – деди у.
Жаброил алайҳиссалом деди: "Тўғри. Сенга бирон одам тегмаган. Сен зинокор ҳам эмассан. Лекин Парвардигоринг айтдики, бир болани отасиз яратиш Менга осон. Токи, у бола одамларга Аллоҳнинг қудратини кўрсатиб турадиган бир белги-аломат ҳамда мўминлар учун Биз тарафамиздан юборилган раҳмат бўлсин. Бу иш Лавҳул-Маҳфузга битилган, ҳукми чиқариб қўйилган ишдир".
وَمَرۡيَمَ ٱبۡنَتَ عِمۡرَٰنَ ٱلَّتِيٓ أَحۡصَنَتۡ فَرۡجَهَا فَنَفَخۡنَا فِيهِ مِن رُّوحِنَا وَصَدَّقَتۡ بِكَلِمَٰتِ رَبِّهَا وَكُتُبِهِۦ وَكَانَتۡ مِنَ ٱلۡقَٰنِتِينَ ﴿١٢﴾
Ва Марям Имрон қизини (мисол келтирди), у фаржини пок сақлаган эди, Биз унга Ўз руҳимиздан пуфладик ва У Роббисининг сўзларини ҳамда китобларини тасдиқ қилди ва итоаткорлардан бўлди.
Oyatlar sharhi
Аллоҳга ва пайғамбарларига иймон келтирган зотлар ҳақида Аллоҳ ўз номусини зинодан сақлаган Имроннинг қизи Марямни ҳам мисол қилди. Аллоҳ Жаброилга унга пуфлашни амр этди. Бас, у Аллоҳнинг қудрати билан Ийсо ибн Марямга отасиз ҳомиладор бўлди. У Аллоҳнинг шариатларини ҳам, пайғамбарларига нозил қилган китобларини ҳам тасдиқ этди. Шу билан Аллоҳга буйруқларини бажариш ва тақиқларидан тийилиш ила бўйсунадиган итоаткорлардан бўлди.