Qabas11 darsdan 9-dars
Musulmonlar Ka'baga ibodat qiladimi?
Qisqa javob
Yo'q. Musulmonlar faqat Allohga, Qur'on aytganidek, «mana shu Baytning Robbiga» ibodat qiladi. Makkadagi Ka'ba Unga ibodat qilish uchun qurilgan uy bo'lib, uning poydevorini Ibrohim va o'g'li Ismoil ko'targan. Alloh uni barcha musulmonlar namozda yuzlanadigan yo'nalish (qibla) qilgan, toki hamma joydagi mo'minlar bir bo'lib namoz o'qisin. Umar Hajarul asvadni o'pganida, u zarar ham, foyda ham bera olmaydigan bir tosh ekanini bilishini va uni faqat Payg'ambarning o'pganini ko'rgani uchun o'payotganini aytgan.
Qabas tomonidan yozilgan va Al-Muxtasar fi tafsiril Qur'onil Karim, Ibn Kasir tafsiri va HadeethEnc.com sharhlari asosida tekshirilgan.
Qur'ondan
فَلۡيَعۡبُدُواْ رَبَّ هَٰذَا ٱلۡبَيۡتِ ﴿٣﴾ ٱلَّذِيٓ أَطۡعَمَهُم مِّن جُوعٖ وَءَامَنَهُم مِّنۡ خَوۡفِۭ ﴿٤﴾
Бас, улар мана шу Байтнинг Роббига ибодат қилсинлар. У уларни очликдан тўқ қилган, хавфдан омон қилгандир.
Oyatlar sharhi
Уларга шу сафарларини осон қилиб қўйган муқаддас байт Парвардигорига ибодат қилсинлар ва У Зотга ҳеч кимни шерик қилмасинлар.
Аллоҳ таоло араблар қалбига Ҳарам ва унинг аҳолисига нисбатан таъзим ва ҳурматни жо қилиш орқали Қурайшнинг оч қорнини тўйдирди ҳамда уларни хавфу хатардан омон қилди.
وَإِذۡ يَرۡفَعُ إِبۡرَٰهِـۧمُ ٱلۡقَوَاعِدَ مِنَ ٱلۡبَيۡتِ وَإِسۡمَٰعِيلُ رَبَّنَا تَقَبَّلۡ مِنَّآۖ إِنَّكَ أَنتَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ ﴿١٢٧﴾
Иброҳим билан Исмоил «Эй Роббимиз, биздан қабул эт, албатта, Сенинг Ўзинг эшитувчи, билувчи Зотсан», деб Байтнинг пойдеворларини кўтараётганини эсла.
Oyatlar sharhi
Эсланг, эй Пайғамбар, Иброҳим билан Исмоил Каъба пойдеворини кўтараётган пайтида эгилиб, камтарлик билан: "Парвардигоро, биздан амалларимизни, жумладан, мана шу уйни қураётганимизни қабул айла, Сен дуоларимизни эшитгувчи ва ниятларимиздан ҳам, қилаётган ишларимиздан ҳам огоҳ Зотсан", дегандилар.
قَدۡ نَرَىٰ تَقَلُّبَ وَجۡهِكَ فِي ٱلسَّمَآءِۖ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبۡلَةٗ تَرۡضَىٰهَاۚ فَوَلِّ وَجۡهَكَ شَطۡرَ ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِۚ وَحَيۡثُ مَا كُنتُمۡ فَوَلُّواْ وُجُوهَكُمۡ شَطۡرَهُۥۗ وَإِنَّ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ لَيَعۡلَمُونَ أَنَّهُ ٱلۡحَقُّ مِن رَّبِّهِمۡۗ وَمَا ٱللَّهُ بِغَٰفِلٍ عَمَّا يَعۡمَلُونَ ﴿١٤٤﴾
Гоҳо юзингнинг осмонга тез-тез бурилганини кўрурмиз. Бас, албатта, сени ўзинг рози бўлган қиблага қаратурмиз. Юзингни Масжидул Ҳаром томон бур. Қаерда бўлсангиз ҳам, юзингизни у томон бурингиз. Албатта, китоб берилганлар унинг Роббиларидан бўлган ҳақ эканини билурлар. Ва Аллоҳ уларнинг қилаётган амалларидан ғофил эмасдир.
Oyatlar sharhi
Эй Муҳаммад алайҳиссалом, қибланинг ўзингиз ёқтирадиган тарафга ўзгартирилиши ҳақида ваҳий нозил бўлишини истаб, юзингиз само сари бурилганини, осмон тарафга боқаётганингизни кўрдик. Биз сизни албатта ўша ўзингиз ёқтирадиган тарафга, яъни, Байтул-Мақдисдан Байтул-Ҳаром тарафга буриб қўямиз. Бас юзингизни Маккаи мукаррамадаги Байтул-Ҳаром тарафига буринг. Эй мўминлар, сизлар ҳам намоз ўқиётган пайтингизда юзингизни ўша тарафга буринглар. Яҳуд ва насоролардан бўлган аҳли китоблар қибланинг ўзгартирилиши уларни яратган ва ишларини бошқариб турган Аллоҳ тарафидан нозил қилинган ҳақ эканини биладилар. Чунки бу иш уларнинг китобларида битилган. Аллоҳ ҳақдан юз ўгираётган ўша бадбахтлардан ғофил эмас. Ҳар қандай нуқсондан пок У Зот ҳаммасини кўриб-билиб турибди. Яқинда ҳаммасига қилмишларига яраша жазосини беради.
وَلِلَّهِ ٱلۡمَشۡرِقُ وَٱلۡمَغۡرِبُۚ فَأَيۡنَمَا تُوَلُّواْ فَثَمَّ وَجۡهُ ٱللَّهِۚ إِنَّ ٱللَّهَ وَٰسِعٌ عَلِيمٞ ﴿١١٥﴾
Машриқу мағриб Аллоҳникидир, қаёққа қарасангиз, Аллоҳнинг юзи бор. Албатта, Аллоҳ кенг қамровли, билувчи Зотдир.
Oyatlar sharhi
Машриқу мағриб ва улар орасидаги ҳамма нарса Аллоҳнинг мулкидир. У бандаларини Ўзи истаган ишга буюради. Қайси тарафга юзлансангизлар, ўша тарафда Аллоҳни топасизлар. У сизларни Байтул-мақдис ёки Каъба тарафга юзланишга буюрса ҳам, ёки хато қилиб, ёхуд имкони йўқлиги туфайли қибладан бошқа тарафга юзланиб қолсангизлар ҳам зиёни йўқ. Чунки тарафларнинг ҳаммаси Аллоҳники. У бутун халқини Ўз раҳмати ва тавфиқига буркагандир. Уларнинг ниятларини ҳам, амалларини ҳам билиб турадиган буюк Зотдир.