Qabasإِنَّ ٱلَّذِينَ تَوَفَّىٰهُمُ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ ظَالِمِيٓ أَنفُسِهِمۡ قَالُواْ فِيمَ كُنتُمۡۖ قَالُواْ كُنَّا مُسۡتَضۡعَفِينَ فِي ٱلۡأَرۡضِۚ قَالُوٓاْ أَلَمۡ تَكُنۡ أَرۡضُ ٱللَّهِ وَٰسِعَةٗ فَتُهَاجِرُواْ فِيهَاۚ فَأُوْلَٰٓئِكَ مَأۡوَىٰهُمۡ جَهَنَّمُۖ وَسَآءَتۡ مَصِيرًا ٩٧
Ўзига зулм қилувчи ҳолида жони олинаётганларга фаришталар: «Нима қилаётган эдинглар?» дерлар. Улар: «Ер юзида бечора эдик», дерлар. «Аллоҳнинг ери кенг эди-ку, ҳижрат қилсангиз бўлмасмиди?!» дерлар. Ана ўшаларнинг жойи жаҳаннамдир. У қандай ҳам ёмон жой! 44
Izohlar
44 («Ўзига зулм қилувчи ҳолида жони олинаётганлар», деб васф қилинган кишилар маълум бир тоифадир. Улар ўзларини бўлмаса-да, молу мулкларини асраб қолиш учун, ҳижратнинг қийинчиликларидан қочиб, кофирлар ичида қолиб кетган кишилардир. Уларни Аллоҳ таоло «ўзига зулм қилувчилар», деб сифатламоқда.)
Tafsir
Фаришталар куфр диёридан Ислом диёрига ҳижрат қилмасдан ўзларига жабр қилган кишиларнинг жонларини олаётганда уларни койиб: "Қай аҳволда эдингиз? Мушриклардан нимангиз билан ажралиб турардингиз?", дейдилар. Шунда улар узрларини айтиб: "Биз заиф, бечора эдик, куч-қувватимиз, имконимиз йўқ эди, ўзимизни ўзимиз ҳимоя қила олмас эдик", дейишади. Шунда фаришталар: "Аллоҳнинг диёрлари кенг эди-ку, юртингиздан чиқиб кетиб, жонингиз ва динингизни хўрлик ва зўрликдан асраб қолишингиз мумкин эди-ку", дейдилар. Ана ўша ҳижрат қилмаганларнинг бориб ўрнашадиган жойлари дўзахдир. У нақадар ёмон жой ва нақадар ёмон оқибат!