Qabasوَمَن لَّمۡ يَسۡتَطِعۡ مِنكُمۡ طَوۡلًا أَن يَنكِحَ ٱلۡمُحۡصَنَٰتِ ٱلۡمُؤۡمِنَٰتِ فَمِن مَّا مَلَكَتۡ أَيۡمَٰنُكُم مِّن فَتَيَٰتِكُمُ ٱلۡمُؤۡمِنَٰتِۚ وَٱللَّهُ أَعۡلَمُ بِإِيمَٰنِكُمۚ بَعۡضُكُم مِّنۢ بَعۡضٖۚ فَٱنكِحُوهُنَّ بِإِذۡنِ أَهۡلِهِنَّ وَءَاتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ بِٱلۡمَعۡرُوفِ مُحۡصَنَٰتٍ غَيۡرَ مُسَٰفِحَٰتٖ وَلَا مُتَّخِذَٰتِ أَخۡدَانٖۚ فَإِذَآ أُحۡصِنَّ فَإِنۡ أَتَيۡنَ بِفَٰحِشَةٖ فَعَلَيۡهِنَّ نِصۡفُ مَا عَلَى ٱلۡمُحۡصَنَٰتِ مِنَ ٱلۡعَذَابِۚ ذَٰلِكَ لِمَنۡ خَشِيَ ٱلۡعَنَتَ مِنكُمۡۚ وَأَن تَصۡبِرُواْ خَيۡرٞ لَّكُمۡۗ وَٱللَّهُ غَفُورٞ رَّحِيمٞ ٢٥
Сизлардан ким ҳур мўминаларни никоҳига олишга имкон топмаса, қўлингизда мулк бўлган мўмина қизларингиздан (уйлансин). Аллоҳ иймонингизни билувчи Зотдир. Ҳаммаларингиз бирсиз. Уларни никоҳингизга аҳлларининг изни ила олинг. Ва яхшилик билан маҳрларини беринг. Улар покиза, зинокор эмас ва ўйнаш тутмаган бўлсинлар. Эрга текканларидан сўнг фоҳиша иш қилсалар, уларга ҳур аёлларга бериладиган азобнинг ярми бериладир. Бу бузилишдан қўрққанлар учундир. Сабр қилмоғингиз сиз учун яхшидир. Аллоҳ мағфиратли ва раҳимлидир. 14
Izohlar
14 (Биз тушунарли бўлиши учун «канизак» деб атаётган сўз ўрнида Қуръони Карим «мўмина қизларингиздан» деган иборани ишлатган. Бу билан уларнинг шаъни кўтарилмоқда, улар ҳам Ислом назарида бошқалардан фарқ қилмасликларини таъкидланмоқда. Маълумки, эрли ҳур аёлнинг зиноси исботланса, ўлгунча тошбўрон қилинади. Оила қурмаган ҳур аёл зино қилса, юз дарра урилади. Ушбу оятда, ҳур аёлларга бериладиган азобнинг ярми ҳақида сўз кетмоқда. Очиқ кўриниб турибдики, бу ерда назарда тутилган азоб дарра уришдир. Демак, эрли чўрининг зиноси собит бўлса, унга эллик дарра урилади. Уларнинг чўрилик ҳолатидан келиб чиқиб шундай ҳукм жорий қилинган. Албатта, улар ҳур аёллар каби қулайликларга эга эмаслар. Турмуш жараёнида турли ҳолатларни бошдан ўтказишлари мумкин. Шулар эътиборидан уларга нисбатан тошбўрон жазоси бекор қилинган ва дарра уриш юзтадан элликтага туширилган. Бу ҳол Исломнинг инсонпарварлигининг бир кўринишидир. Бошқа тузумларда киборларга жазо бекор қилиниб, бечораларга кучайтирилиши ҳаммага маълум.)
Tafsir
Эй эркаклар, ким камбағаллиги туфайли ҳур аёлга уйланишга имкон топмаса, чўриларга уйланиши ҳам мумкин. Улар кўзингизга мўминадек кўринса, албатта. Дилларидаги яширин ўйларини, иймонлари бор-йўқлигини Аллоҳ билгувчироқ. Дин ва инсонийликда сиз ҳам, улар ҳам бир. Шундай экан, уларга уйланишдан ор қилманглар. Хожаларининг изни билан уйланаверинглар ва маҳрларини ўз вақтида тўла-тўкис қилиб беринглар. Уларга уйланишингиз учун улар покдомон бўлишлари, зинокор бўлмасликлари, хуфёна ўйнашлари бўлмаслиги лозим. Эрга текканларидан кейин зино қилсалар, уларга ҳур аёлга бериладиган жазонинг ярми берилади. Эллик дарра уриладилар, тошбўрон қилинмайдилар. Покдомон чўриларга уйланишга рухсат этилиши ҳур қиз-аёлга уйланишга қурби етмайдиган камбағалларнинг зинога қадам босишдан хавфсираётганлари сабабидандир. Аслида фарзандлар ҳам қул бўлиб туғилмаслиги учун сабр қилиб, чўрига уйланмай турган яхшироқ. Аллоҳ тавба қилган бандасини кечиргувчи Зотдир. Ҳурга уйланишга қурби етмагани туфайли зино қилиб қўйишдан хавфсираётган камбағалнинг чўрига уйланишига рухсат этилиши ҳам Аллоҳнинг бир марҳаматидир.