Qabasوَإِذۡ تَقُولُ لِلَّذِيٓ أَنۡعَمَ ٱللَّهُ عَلَيۡهِ وَأَنۡعَمۡتَ عَلَيۡهِ أَمۡسِكۡ عَلَيۡكَ زَوۡجَكَ وَٱتَّقِ ٱللَّهَ وَتُخۡفِي فِي نَفۡسِكَ مَا ٱللَّهُ مُبۡدِيهِ وَتَخۡشَى ٱلنَّاسَ وَٱللَّهُ أَحَقُّ أَن تَخۡشَىٰهُۖ فَلَمَّا قَضَىٰ زَيۡدٞ مِّنۡهَا وَطَرٗا زَوَّجۡنَٰكَهَا لِكَيۡ لَا يَكُونَ عَلَى ٱلۡمُؤۡمِنِينَ حَرَجٞ فِيٓ أَزۡوَٰجِ أَدۡعِيَآئِهِمۡ إِذَا قَضَوۡاْ مِنۡهُنَّ وَطَرٗاۚ وَكَانَ أَمۡرُ ٱللَّهِ مَفۡعُولٗا ٣٧
Эсла, Аллоҳ неъмат берган ва сен ҳам неъмат берган шахсга: «Жуфтингни ўзинг ила тутиб тур ва Аллоҳга тақво қил», дер эдинг. Ва ичингда Аллоҳ ошкор қилгувчи бўлган нарсани махфий тутардинг ва одамлардан қўрқардинг, ҳолбуки, Аллоҳдан қўрқмоғинг ҳақлироқ эди. Қачонки Зайд ундан ўз ҳожатини адо этгач, Биз сени унга уйлантирдик. Токи, мўминларга ўз асранди болалари хотинларида, улардан ҳожатларини адо қилишгач, танглик бўлмасин деб. Ва Аллоҳнинг амри амал қилиниши лозим бўлгандир. 18
Izohlar
18 (Аллоҳ таоло Пайғамбаримиз алайҳиссалоту вассаломнинг кўнгилларига Зайд Зайнабни талоқ қилганидан кейин унга уйланиш ниятини солган эди. Аниқ амр бўлмаган эди-ю, аммо кўнгилларига тушган эди. Шунинг учун Зайд розияллоҳу анҳуга «Жуфтингни ўзинг ила тутиб тур», деб айтаётганларида, хаёлларида бу фикр бўлиб, Аллоҳдан амр келишини кутардилар. У зот одамлар, ўзининг асранди ўғли талоқ қилган хотинга уйланибди, деб айтишларидан қўрқар эдилар. Расули Акрам ушбу мулоҳазалар билан Аллоҳ кўнгилларига солган ишни — Зайд талоқ қилганидан кейин Зайнабга уйланиш ниятини махфий тутар эдилар. Таъкидлаб айтиш керакки, бу фақат кўнгилга тушган фикр эди. Агар Аллоҳнинг очиқ-ойдин амри бўлса, ҳеч қачон махфий тутмас эдилар. Шундай бўлиши керак эди. Аллоҳ таолонинг иродаси шу эди. Аллоҳ субҳонаҳу ва таоло Зайнаб бинти Жаҳш розияллоҳу анҳони Пайғамбаримиз алайҳиссалоту вассаломга ўзи никоҳлаб қўйди. Бу ерда валий ҳам, маҳр ҳам, гувоҳ ҳам йўқ. Ҳаммасининг ўрнига Аллоҳнинг амри бор.)
Tafsir
Эй Пайғамбар, Зайд ибн Ҳорисага Аллоҳ Ислом неъматини ато этган бўлса, сиз озодлик неъматини ато этгандингиз. У олдингизга аёли Жаҳшнинг қизи Зайнабни талоқ қилиш ҳақида маслаҳат сўраб келганида: "Аёлингни ушлаб қол, қўйиб юборма, Аллоҳдан буйруқларини бажариш ва тақиқларидан тийилиш ила тақво қил", деяпсиз. Эй Пайғамбар, ичингизда эса Зайнабга уйланишингиз ҳақидаги Аллоҳ юборган ваҳийни яширяпсиз. Аллоҳ яқинда бу ишни ошкор қилиб, Зайд аёлини талоқ қилади ва сиз унга уйланасиз. Бу борада қўрқишингизга Аллоҳ ҳақлироқдир. Зайднинг кўнгли ёришиб, бир қарорга келгач, аёлини талоқ қилди ва сизни унга уйлантирдик. Токи, мўминлар асранди ўғиллари аёлларини талоқ қилган пайтида уларга бемалол, ҳеч бир ҳаражсиз, тангликсиз уйлана олсинлар. Аллоҳнинг амри аниқ бажариладиган ишдир. Уни ҳеч бир куч тўхтатиб қололмас.